Trẻ Tự Kỷ – Sự khác biệt luôn cần được yêu thương

Những năm gần đây, khi số người mắc bệnh ngày càng tăng, tự kỷ được quan tâm nhiều hơn về vấn đề can thiệp, điều trị và giáo dục. Tại Việt Nam, tự kỷ được biết đến từ cuối những năm 90 của thế kỷ XX và cho đến nay chứng rối loạn này đang dần trở thành vấn đề của xã hội.

Gần đây phong trào “ 1000.000 chữ A giúp trẻ tự kỷ” với 3 hashtag bắt đầu bằng chữ A #autism, #awareness, #a365 nổi lên, xoáy sâu vào nhận thức cộng đồng với những câu hỏi về tự kỷ. Tự kỷ là gì? Tự kỷ có phải là bệnh? Tự kỷ từ đâu mà ra?

1.Tự kỷ là gì? Liệu bạn có đang hiểu đúng?

Trước hết, Tự kỷ không phải là một căn bệnh. Tự kỷ là một tình trạng rối loạn thần kinh và hành vi phức tạp. Biểu hiện bởi sự khiếm khuyết trong phát triển ngôn ngữ, kỹ năng giao tiếp, tương tác xã hội và hành vi rập khuôn, sở thích hạn chế, lặp đi lặp lại; kèm theo nhiều rối loại về thực thể và tâm thần khác.

Hội chứng này có thể phát triển sớm ngay từ khi sơ sinh, nhưng cũng không ít trường hợp trẻ 3-4 tuổi mới hình thành rõ rệt.

102001tre tu ky
Tự kỷ – căn bệnh quái ác đang lấy đi tuổi thơ của hàng triệu trẻ nhỏ trên toàn thế giới

2. Trẻ tự kỷ có những biểu hiện như thế nào?

Thiếu hụt kỹ năng giao tiếp: trẻ không cười, không nhìn vào mắt người đối diện, chậm nói hoặc nói không rõ nghĩa. Hoặc đã biết nói những gặp vấn đề trong diễn đạt câu, lặp đi lặp lại một từ mà không hiểu nghĩa.

Suy giảm tương tác xã hội: trẻ thích chơi một mình, ít đáp ứng khi được gọi tên

Hành vi, sở thích bất thường: trẻ có những hành vi dập khuôn, lặp đi lặp lại như đi kiễng gót, lắc lư người, giữ khư khư một đồ vật…

Cấc dấu hiệu để phát hiện sớm về tự kỷ ở trẻ:

  • 12 tháng tuổi: trẻ không bập bẹ, bi bô, không biết ra hiệu (chỉ tay, vẫy tay, bắt tay…).
  • 16 tháng tuổi, không nói được từ đơn.
  • 2 tuổi, không tự nói được câu hai từ (không tính việc trẻ lặp lại lời nói).
trẻ tự kỷ
Trẻ tự kỷ thường có những biểu hiện được bộc lộ từ sớm

3. Tự kỷ nguyên nhân từ đâu mà ra?

Cho đến ngày nay, người ta vẫn chưa thể xác định được nguyên nhân trẻ tự kỷ là gì. Rất nhiều giả thuyết đã được đưa ra, nhưng đều không có một bằng chứng cụ thể về các tác nhân gây rối loạn.

Một số giả thuyết về nguyên nhân nghi ngờ mắc bệnh tự kỷ như:

  • Có một thành viên gia đình bị bệnh.
  • Đột biến gen.
  • Hội chứng X mong manh và các rối loạn di truyền khác.
  • Được sinh ra từ cha mẹ lớn tuổi.
  • Cân nặng khi sinh thấp.
  • Mất cân bằng trao đổi chất.
  • Tiếp xúc với kim loại nặng và độc tố môi trường.
  • Tiền sử nhiễm virus.
  • Thai nhi tiếp xúc với thuốc valproic acid (Depakene) hoặc thalidomide (Thalomid).
kul news cau be tu ky hoa nghe thuat trong nhung thuoc hinh cua me 3
Chưa có bất cứ nghiên cứu nào chỉ ra được tác nhân gây nên nỗi ám ảnh này đối với trẻ nhỏ

4. “Điều trị” tự kỷ ra sao?

Không có phương pháp nào có thể chưa khỏi chứng rối loạn này. Nhưng vấn có những liệu pháp để có thể giúp trẻ tự kỷ phát triển và thích nghi với cuộc sống của mình. Những liệu pháp này càng được can thiệp sớm càng tốt.

Một số can thiệp có thể kể đến như sau:

  • Trị liệu hành vi.
  • Trị liệu trò chơi.
  • Vận động trị liệu.
  • Trị liệu ngôn ngữ.
  • Can thiệp hỗ trợ chăm sóc – giáo dục.

Tuy nhiên, mỗi một trẻ sẽ có một kết quả điều trị khác nhau. Có trẻ đáp ứng tốt, nhưng lại có trẻ không phù hơp, cần có những liệu trình riêng. 

về lại trẻ thưo
Đã có những liệu pháp nhất định có thể điều trị cho căn bệnh này

5. Người ta thường hiểu sai về tự kỷ như thế nào?

  • Tự kỷ với trầm cảm gần giống nhau.

Thật ra, tự kỷ và trầm cảm là hai bệnh lý khác nhau, nhưng có một vài biểu hiện tương tự.

Tự kỷ là một chứng rối loạn phát triển tâm trí sớm với đối tượng chủ yếu là trẻ em, thường được phát hiện trong độ tuổi từ 3-10, kéo dài mà không thuyên giảm.Với những biểu hiện như có những khiếm khuyết trong tương tác xã hội, phát triển ngôn ngữ và kĩ năng giao tiếp, kết hợp với hành vi cứng nhắc, lặp đi lặp lại.

Trầm cảm là chứng bệnh rối loạn khí sắc thường gặp trong tâm thần học. Những rối loạn trong hoạt động của não bộ khiến cho người bệnh biểu hiện ra thành những bất thường trong suy nghĩ và hành vi. Biểu hiện chính của trầm cảm là khí sắc trầm uất, mất hứng thú kéo dài và giảm năng lượng (mệt mỏi). Trầm cảm có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi: trẻ em, người trưởng thành, người cao tuổi.

  • Trẻ tự kỷ lầm lỳ không giao tiếp với ai

Đây là một trong những suy nghĩ phổ biến khi người ta nhắc đến tựu kỷ. Nhưng Sự thật là trẻ em mắc chứng tự kỷ không chơi và tương tác, giao tiếp với những đứa trẻ khác không phải vì chúng “không muốn”, mà vì chúng “không biết làm thế nào để chơi cùng”.

  • Tự kỷ do cha mẹ không quan tâm chăm sóc cho con

Có nhiều bậc phụ huynh khi biết con mình mắc chứng tự kỷ đã vô cùng đau khổ và thường có xu hướng đổ lỗi cho bản thân vì không biết cách chăm sóc, nuôi dưỡng, thiếu quan tâm đến con. Đây là một quan niệm sai lầm vì thực chất, đây chỉ là những yếu tố có thể làm cho tình trạng tự kỷ trở nên nặng hơn.

  • Trẻ tự kỷ có trí tuệ kém

Theo thống kê, có khoảng 70-80% trẻ em tự kỷ có chỉ số IQ dưới trung bình. Nhiều trẻ bị thiểu năng trí tuệ. Số còn lại có chỉ số IQ từ trung bình trở lên. Tuy nhiên, vẫn có những trẻ tự kỉ thiên tài (có khả năng nổi bật về một lĩnh vực nào đó) chiếm từ 1 đến 2%.

  • Trẻ tự kỷ không thể giao tiếp

Khoảng từ 40 đến 50% trẻ em tự kỷ gặp vấn đề về ngôn ngữ hoặc không có ngôn ngữ; trường hợp này thường là thiểu năng trí tuệ nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu trẻ tự kỷ được phát hiện sớm và được trị liệu ngôn ngữ tập trung, thì có đến 3/4 trẻ tự kỷ sẽ nói được.

  • Trẻ tự kỷ đều giống nhau

Một trẻ bị mắc rối loạn tự kỷ thường gặp khó khăn trong kỹ năng xã hội, giao tiếp, hành vi và sở thích bất thường. Có thể coi tự kỷ là một dạng khuyết tật về giao tiếp.

Theo các chuyên gia nghiên cứu, toàn bộ trẻ tự kỷ đều gặp ba vấn đề chính trên. Nhưng, các triệu chứng xuất hiện khác nhau với tính chất nghiêm trọng khác nhau ở từng đứa trẻ riêng biệt. Không có hai đứa trẻ tự kỷ nào biểu hiện giống hệt nhau. 

trien lam tranh gay quy nghe thuat va cuoc song qua doi mat tre tho vanhien.vn1
Đâu phải sự khác biệt nào cũng là sự dị biệt

6. Bạn có biết trẻ tự kỷ nhìn nhận thế giới như thế nào?

Trẻ tự kỷ sống trong một thế giới của riêng mình. Cho nên để kết nối với thế giới của người bình thường là không dễ dàng với trẻ.

Việc hiểu và kết nối với mọi người, tham gia vào đời sống, tham gia vào xã hội bằng giao tiếp, tương tác là điều bình thường với tất cả mọi người. Nhưng trong thế giới của trẻ tự kỷ lại khác. Khó khăn trong giao tiếp, khó khăn trong tương tác, trẻ phải nố lực hết mình để có thể bước chân vào thế giới của người bình thường.

Vì vậy , đừng nhìn trẻ tự kỷ với định kiến về sự khác biệt. Hãy nỗi lực cùng trẻ, bước chân vào thế giới của trẻ, giúp trẻ vừa có thể phát triển phù hợp vừa có thể kết nối với thế giới ngoài kia. 

pngtree world autism focuses on the day blue literary background image 202769
Biết đâu trong tâm hồn của họ đều là những vì sao sáng chiếu tỏa trong màn đêm

7. Yêu thương là một sự lựa chọn, hãy tin và nghe theo sự lựa chọn của mình

Trẻ tự kỷ khác biệt, nhưng khác biệt không có nghĩa là không được yêu thương. Hiểu rõ hay nhận thức đúng đắn về căn bệnh để hiểu rõ những hành vi của trẻ, để không còn xa lánh hay kì thị những người bạn nhỏ ấy.  Hiểu rõ về tự tự kỷ, để chung tay giúp đỡ, để giảm gánh nặng cá nhân, gia đình và xã hội. Hiểu rõ về tự kỷ để giúp trẻ có một cuộc sống phù hợp với riêng mình.

Yêu thương là một lựa chọn. Nếu là bạn, bạn có chọn yêu thương? Hãy chung tay để trẻ tự kỷ có một thế giới phù hợp với chính mình. 

tre tu ky can mot the gioi yeu thuong 01
Trẻ tự kỷ – Sự khác biệt luôn cần được yêu thương

Hy vọng qua bài viết này các bạn độc giả sẽ có cho mình một cái nhìn thấu đáo và rõ ràng hơn về tự kỷ. Tự kỷ không phải là một căn bệnh, trẻ tự kỷ không phải là những đứa trẻ có vẻ ngoài khác lạ hay dị biệt lạ thường. Đừng coi trẻ tự kỉ là một đứa trẻ dị thường rồi kì thị hay xa lánh các bạn ấy bởi mỗi đứa trẻ sinh ra trên cõi đời này không ai là không mong muốn có một cuộc sống bình thường cả.

Chính vì thế, nếu có thể đừng xa lánh, đừng kì thị hãy chung tay góp sức ủng hộ các em ấy, ủng hộ cha mẹ các em ấy – người trực tiếp chăm sóc, đồng hành cùng các em ấy trong suốt quãng đường chiến đấu lại bệnh tật, tham gia các tổ chức tình nguyện bảo vệ và đưa trẻ tự kỉ sớm thoát khỏi căn bệnh quái ác này. Mỗi việc làm ấy của bạn sẽ là một nhân tố quan trọng góp sức đưa các bạn nhỏ ấy sớm trở lại cuộc sống mà các bạn ấy hằng mơ ước và mình tin rằng một ngày nào đó bóng đêm của tự kỷ rồi sẽ qua đi nhường chỗ cho bình minh về lại trên gương mặt của những chiến binh nhỏ tuổi ấy.

14 views