Tắt đèn – Kiệt tác làm lay động trái tim độc giả vượt thời gian

  • bởi
  • 133 views
Share

Ngô Tất Tố là một trong những  cây bút xuất sắc của dòng văn học hiện thực 1930- 1945, tác phẩm Tắt đèn đã đưa ông trở thành một trong những tác giả nổi tiếng để lại dấu ấn sâu đậm cho độc giả trong và ngoài nước. Tiểu thuyết Tắt đèn đã đánh dấu sự chuyển biến của dòng văn học hiện thực Việt Nam khi phản ánh một cách chân thực tình cảnh khốn cùng của người nông dân trước cách mạng tháng Tám.Mở đầu tác phẩm là hình ảnh của những ngày thuế thúc trống dồn, tiếp theo đó là khung cảnh nhếch nhác bẩn thỉu nghèo khó của gia đình chị Dậu, một căn nhà được tác giả miêu tả chân thực: “Nếp nhà tranh lủn củn nấp dưới rặng tre là ngà, lặng lẽ úp lấy khu đất dề thành kín đáo náu trong một xóm cuối làng Đông Xá, đứng xa ngó lại có thể nhầm với nơi nhốt lợn hay chứa tro, đó là nhà của Nguyễn Văn Dậu”, “Nhà cất theo lối kiến trúc phổ thông của các cụ, toàn thể gồm có một chái và hai gian. Gian đầu là buồng.

nghe doc truyen tat den ngo tat to e1427126983825

Truyện Tắt đèn của Ngô Tất Tố

Bức mành rách mép lướt thướt…

Bức mành rách mép lướt thướt rủ ngoài cửa buồng, cũng như bức phên nan nứa sừng sững chắn ngang lòng nhà, đều hết sức giữ cho trong buồng có vẻ bí mật.

Trái lại, những khe hở ở cạnh cửa và những lỗ thủng ở chân phên lại cũng ra ý phô sòng, như muốn khai rằng: ngoài chiếc giường tre gãy giát, kê giáp bức lụa , trong này có một lũ chum mẻ, vại hàn, chen nhau đứng bên cạnh đống đất hang chuột” chỉ vài nét phác thảo căn nhà của anh chị Dậu chúng ta phần nào hình dung được khung cảnh nghèo đói, cơ cực của những người nông dân trước cách mạng tháng Tám, không dừng lại ở đó tác giả Ngô Tất Tố đi sâu phân tích những sự việc, tình cảnh xảy ra bên trong căn nhà ấy.

Đó là ngày mà tay chân của người nhà lý trưởng đến đòi sưu thuế anh chị Dậu, “nhà Lý trưởng ngênh nganh múa chiếc tay thước với sợi dây thừng, đưa ông cai lệ và cây roi song hùng dũng bước vào trong cổng.

Hai người cùng ra oai rộ con chó cái và cùng nhảy xổ lên thềm. Phủ đầu ông Cai lệ chỉ cây roi vào mặt anh Dậu và quát: -“ Sưu đâu sao không đem nộp ? Người ta vào hỏi vẫn ngồi ỳ ra đó? ” giọng điệu hách dịch của Cai lệ khiến người đọc phẫn nộ bởi sự độc ác của những con người thuộc bộ máy quan quyền, sau cái giọng điệu ấy những hành động xảy ra liên tiếp khiến người đọc không khỏi chạnh lòng bởi sự tàn nhẫn của con người: “Hỏi vậy, nhưng ông Cai lệ không để cho kẻ bị hỏi được có thời gian phân trần.

Nhanh như cắt, ông chuyển phắt cây roi…

Nhanh như cắt, ông chuyển phắt cây roi song sang tay trái và nắm chặt năm ngón tay phải, đưa luôn vào ngực anh Dậu một mớ quả thụi. Cái thụi chuyên môn của người cửa công khác hẳn thứ thụi phổ thông của thường dân. Anh Dậu chỉ ức ức mấy tiếng, chứ không thể kêu lên được. Thuận tay, ông Cai lệ túm lấy cổ áo anh Dậu và ngoảnh lại bảo ông người nhà Lý trưởng: – Thừng đâu? Trói cổ nó lại. Có một suất sưu bây giờ chưa nộp lại còn chực giở lý sự”.

Với góc nhìn của một nhà văn Ngô Tất Tố đã lột tả hết những hành động độc ác của bộ máy quan lại đương thời. Và có lẽ trong tác phẩm cảnh khiến cho người ta đau lòng nhất đó là cảnh chị Dậu phải bán con, bán chó cho nhà Nghị Quế để có tiền nộp sưu thuế cho chồng.

Tiếng khóc của cái Tí…

Tiếng khóc của cái Tí, tiếng van lơn của con bé lên bảy tuổi khi cố gắng bấu víu lấy mẹ, muốn được gần gũi những đứa em nhỏ của mình khiến những ai chứng kiến cũng phải đau xót khi một bé gái quá nhỏ tuổi lại bị bán đi để bắt đầu một cuộc đời đầy đau khổ, nhọc nhằn như cuộc đời của vợ chồng anh chị Dậu.

 Người đọc cũng chứng kiến cảnh hằn học, hách dịch của vợ chồng Nghị Quế – một trong những người có uy quyền nhất lúc bấy giờ. Chúng ta sẽ không thể nào quên hình ảnh căn nhà sang trọng, lâu đời của nhà Nghị Quế qua góc nhìn của chị Dậu “đó là nếp nhà hai tầng muốn phản đối mỹ thuật bằng những khung cửa ngang phè, những cây cột phục phịch và những con rồng, con phượng xanh đỏ vẽ ở ngoài bộ cánh cửa sơn vàng.

Nó là một dương cơ rộng chừng ba trăm mẫu quây quần trong bốn bức tường gạch cắm mảnh chai, cảnh tượng phức tạp, giống như ngôi chợ đóng trong khu trại, họp đủ các vật sang, hèn, các kiểu cũ, mới”. Ngôi nhà ấy là hình ảnh thể hiện rõ nhất sự giàu có, xa hoa của bộ máy quan lại đương thời, một điều đặc biệt khi đọc cuốn sách này đó là cảnh mặc cả giữa vợ chồng nhà Nghị Quế với chị Dậu khi quyết định bán con và bán chó.

Ta không thể nào quên được cảnh…

Ta không thể nào quên được cảnh chị Dậu điểm chỉ vào văn tự được ông giáo soạn ra cho những người đến nhà ông Nghị cầm cố vay mượn. Sự lừa đảo trắng trợn của Nghị Quế khiến cho chúng ta không khỏi đau lòng vì người dân bị bóc lột đến tận xương tủy, bị áp bức cả thể xác lẫn tâm hồn.

Kết thúc cuốn tiểu thuyết là hình ảnh chị Dậu vùng chạy ra khỏi nhà Quan phủ trong bóng tối dày đặc đen ngòm, như một dấu chấm hết, một sự bế tắc của người nông dân bị đẩy đến bước đường cùng.

chị Dậu trong tác phẩm Tắt đèn

chị Dậu trong tác phẩm Tắt đèn

Chị Dậu có thể vùng lên đánh thẳng vào mặt  tay sai của những kẻ thúc sưu thuế để cứu chồng mình, cứu lấy thân mình nhưng có lẽ điều đó chỉ diễn ra trong chốc lát, sự bế tắc và nỗi tủi nhục vẫn còn luẩn quẩn mãi quanh cuộc đời của vợ chồng chị.

Hình ảnh của chị Dậu…

Hình ảnh của chị Dậu khiến chúng ta nhớ đến cảnh nhân vật Phăng tin đã phải bán răng, bán tóc để nuôi bé Cô – dét trong Những người khốn khổ của Vic- to Huy- gô, tấm lòng người thật cao cả và thiêng liêng biết nhường nào, hay trong tác phẩm Trong lòng mẹ nhà văn Nguyên Hồng đã khắc họa hình ảnh tủi nhục của người mẹ khi phải bươn chải giữa cuộc đời để nuôi đứa con khôn lớn, thật đau xót khi đứa con ấy lớn lên thiếu tình thương của người mẹ và phải chịu đựng sự hắt hủi của bà cô. Ngô Tất Tố thấu hiểu và cảm thông cho số phận của người nông dân nghèo khổ, đói rách không thể tự cứu lấy bản thân mình, tác giả đành bất lực để lại cái kết thúc lơ lửng trong tác phẩm, để người đọc tự suy ngẫm, diễn giải.

Tác phẩm tắt đền của Ngô Tất Tố

Tác phẩm tắt đền của Ngô Tất Tố

Với tác phẩm Tắt đèn người đọc được nhìn thấy hiện thực của cảnh thuế thúc trống dồn những năm 30, và càng cảm thông cho số phận của những người dân nghèo khổ, đồng thời chúng ta biết được bộ mặt thối nát của tầng lớp thống trị đương thời không từ một thủ đoạn nào để vơ vét của cải của những người nông dân chân chất, thật thà.

                                                                                             Bạch Diệp

133 views

Bạn thấy bài viết hữu ích không ?

Click vào ngôi sao để đánh giá

Đánh giá / 5. Số đánh giá:


Share