[Review] Người đàn bà sau cửa sổ – thứ xa xỉ nhất chính là niềm tin

  • bởi

Bạn là một cựu bác sĩ tâm lý dành cho trẻ em, hiện đang mắc chứng sợ không gian rộng, chỉ có thể suốt ngày quanh quẩn ở nhà và không thể đặt chân ra ngoài cửa dù chỉ một bước. Để quên đi tình cảnh bị cầm tù đầy buồn chán của mình, bạn tìm kiếm thú vui từ thuốc, rượu, những người bạn qua mạng, một đống phim noir và việc theo dõi nhà hàng xóm – một gia đình ở ngay đối diện căn hộ của bạn, cách một con đường – với bạn đồng hành là chiếc máy ảnh Nikon cũ rích của mình. Mọi thứ có vẻ ổn cho đến một ngày bạn nhìn thấy một bàn tay bậu trên cửa sổ của căn nhà đối diện… như một lời cầu cứu…

Chào mừng đến với thế giới của Anna Fox.

người đàn bà sau cửa sổ nhã nam

Bìa tác phẩm ấn bản tiếng Việt, phát hành bởi Nhã Nam

Thông tin cơ bản 

  • Thể loại: trinh thám tâm lý, phiêu lưu, kinh dị
  • Tác giả: Daniel Mallory (sử dụng tên giả là  A.J.Finn)
  • Thời gian xuất bản: tháng 1 năm 2019
  • Nhà xuất bản: Hội Sinh Viên
  • Công ty phát hành: Nhã Nam
  • Giá bìa: 180.000 VNĐ
  • Giá bán: dao động từ khoảng 135.000 VNĐ đến 152.000 VNĐ (đã bao gồm thuế VAT)

Một nàng công chúa bị giam cầm trong nhà

Nếu như nhân vật chính là một người bình thường thì hẳn là những tình tiết giật gân sẽ diễn ra theo cách khác… ít giật gân hơn, còn những bí ẩn sẽ được khám phá dễ dàng hơn, thậm chí còn có thể có những cảnh hành động hoành tráng đầy toan tính hơn nhiều.

Tuy nhiên, nhân vật chính của chúng ta lại là Anna Fox – một cô nàng mắc chứng sợ không gian rộng, chẳng thể làm gì ngoài ở nhà. Căn bệnh này, cùng với việc sử dụng thuốc và nốc rượu liên tục, chính là rào cản lớn nhất của cô trong quá trình tiến triển của mạch truyện; cô không thể tự do ra ngoài và khám phá bí ẩn của câu chuyện, việc mà nhân vật chính của một cuốn truyện trinh thám thường sẽ luôn làm. Thứ duy nhất mà cô có thể sử dụng để khám phá thế giới bên ngoài là chiếc máy ảnh Nikon của mình – dù cho bản thân cô cũng không thể ngờ được rằng người bạn đồng hành đặc biệt này không chỉ bị thao túng bởi cô.

Bên cạnh việc tạo ra rào cản khiến Anna không thể tự do hành động, căn bệnh này còn vô tình tạo ra cảm giác ngột ngạt, tù túng cho chính độc giả khi khám phá thế giới của tác phẩm. Do điểm nhìn là của Anna, chúng ta bị buộc phải tuân theo giới hạn về mặt không gian của cô. Bước một bước ra ngoài cửa và tầm nhìn của chúng ta sẽ biến mất như của Anna; trong khi cùng cô khám phá không gian ngột ngạt đầy giới hạn trong căn hộ của mình chỉ khiến độc giả thêm chán ngán. Ít ra là nhân vật chính của chúng ta còn có thể tự do hành động trong không gian giới hạn của mình; còn với những tương tác với thế giới bên ngoài, cô buộc phải dựa vào chiếc máy ảnh, laptop và những người hàng xóm.

Những độc giả yêu thích các hoạt động ngoài trời hoặc có tư duy bám sát thực tế hẳn sẽ cảm thấy có phần khó chịu với lối sống của Anne, nếu như không biết căn bệnh của cô. Anne cũng không có cử chỉ nào để tỏ ra là cô muốn cải thiện tình hình ấy. Chuyện đó thực ra chẳng có vấn đề gì nếu như cô định sống cả đời trong nhà (theo đúng nghĩa đen). Cô có người đi chợ thay mình, cô có thuốc và rất nhiều rượu, có sách tiếng Pháp, có bàn cờ để chơi một mình và một đống phim trinh thám và kinh dị đen trắng cổ điển để giải sầu, chẳng có lý do gì để cô phải ra ngoài cả.

Thế nhưng, dù ở trong hoàn cảnh như vậy, cô vẫn khao khát việc duy trì kết nối của mình với thế giới bên ngoài. Cô vẫn thường xuyên liên hệ qua điện thoại với chồng và con gái, vẫn lên mạng chat chit và tìm kiếm bạn bè, vẫn có sự tương tác với người thuê nhà của mình, vẫn giao tiếp khá bình thường với những người tới thăm. Thậm chí viêc theo dõi mọi người và gia đình hàng xóm qua cửa sổ cũng phần nào đó tượng trưng cho sự khao khát được hòa nhập với thế giới bên ngoài của Anne. Cô không nhận ra điều đó cho đến khi một biến cố xảy ra tác động mạnh tới tiềm thức của bản thân; bởi lẽ, vào cái ngày biến cố ấy xảy ra, cô đã chẳng nghĩ ngợi gì mà lao thẳng ra ngoài…

Khi niềm tin trở thành thứ xa xỉ

Có một án mạng đã diễn ra, nhưng dường như chẳng ai nhận ra điều đó ngoài Anne. Mà theo những gì chúng ta biết về Anne thì việc tin tưởng cô là gần như bất khả thi.

Đây là lúc mà Anne, một người đã xa rời hiện thực quá lâu, phải trở về với hiện thực. Chẳng có ai lại đi tin lời một cô nàng thất nghiệp và nghiện ngập; lại càng không đáng tin hơn khi cô nàng ấy bị bệnh về thần kinh và thậm chí còn không thể bước chân ra khỏi cửa nhà.

Đến đây, chúng ta gặp lại motip quen thuộc đã được giới thiệu trong tác phẩm “Người đàn bà trong đêm” của Cornell Woolrich (Lily đã có bài review về tác phẩm này, bạn có thể xem bài review tại đây ), khi hầu như mọi người đều phủ nhận sự tồn tại của ai đó – hoặc của một sự việc nào đó – và khiến nhân vật chính gặp rắc rối. Trong trường hợp của Anne, những hành động của cô khi cố gắng chứng minh án mạng đã xảy ra chỉ khiến người ta thêm nghi ngờ rằng cô đang tưởng tượng ra mọi thứ. Sự thực là cô có tạo ra ấn tượng rằng cô chỉ đang bịa chuyện; đến một người bình thường còn thích tạo drama nữa là một người có vấn đề về đầu óc.

Theo sự phát triển của mạch truyện, nếu không quen với motip kiểu này, độc giả dễ dàng đánh mất niềm tin vào Anne hơn khi quá khứ của cô được tiết lộ. Vì đâu mà cô mắc phải căn bệnh sợ không gian rộng? Vì cớ gì mà cô không sống cùng với chồng con, dù cho hai người họ chẳng có vẻ gì là đang bất hòa? Và vì sao cô luôn tìm thấy sự hiện diện của một kẻ khác trong căn hộ nhỏ hẹp của mình, dù cho cô chẳng bao giờ ra khỏi nhà?

the woman in the window movie 2020

Amy Adams trong vai Anna Fox trong phim “The woman in the window”, sẽ công chiếu vào năm 2020

Trong thế giới đen trắng, chật chội và mờ mịt hơi rượu của “Người đàn bà sau cửa sổ”, sự nghi kỵ diễn ra hầu như thường xuyên, ta có thể thấy nó ở bất cứ đâu trong tác phẩm. Bắt đầu với câu hỏi lớn nhất: “Vụ án mạng có thực sự đã diễn ra?”, rồi hàng loạt những nghi ngờ cứ từ đó mà tuôn trào. Anne có đáng tin không? Cặp vợ chồng trong nhà Russell – gia đình đối diện mà Anne vẫn theo dõi hàng ngày – có đáng tin không? Tất cả bọn họ dường như đều đang che giấu điều gì đó, cả Anne, cả nhà Russell, cả anh chàng David thuê nhà, và cả người phụ nữ đã bị sát hại – ấy là nếu vụ án mạng đã thực sự diễn ra.

Điều quan trọng ở đây đó là giữa các nhân vật chủ chốt của mạch truyện, ngay từ đầu, đã không hề tồn tại cái gọi là “niềm tin”. Anne có cơ sở để không tin tưởng nhà Russell khi họ một mực phủ nhận vụ án mạng diễn ra trong chính căn nhà của họ. Nhà Russell có cơ sở để không tin tưởng Anne khi mà họ chẳng thấy có ai trong gia đình bị giết cả – rõ ràng cả ba người vẫn còn sống, người phụ nữ trong gia đình thậm chí còn trở nên ác cảm với Anne và kéo mạnh tấm rèm cửa để ngăn việc cô theo dõi họ. Hai thám tử Norelli và Little có cơ sở để không tin tưởng Anne khi mà cô thậm chí còn không nhận thức được những điểm bất lợi của bản thân; càng tìm hiểu về Anne thì họ càng dễ dàng đưa cô vào diện “không đáng tin” dù có thể họ vốn chẳng tin tưởng gì cô từ trước.

Dần dần, đến bản thân Anne cũng gần như đã bị thuyết phục rằng mọi thứ chỉ là dối trá – không có án mạng nào cả, không có người phụ nữ nào bị giết ở nhà Russell, và những gì cô nhìn thấy chỉ là ảo giác sinh ra từ tâm trí đầy thuốc và hơi rượu của mình. Niềm tin trong thế giới đây nghi kỵ này của tác phẩm, đối với Anne, đối với các nhân vật và đối với cả độc giả, quả thực là một điều gì đó quá ư xa xỉ.

Điểm trớ trêu nhất ở đây, đó là trong khi mất niềm tin vào những người mình có thể trực tiếp gặp mặt, Anne lại vô cùng tin tưởng những người bạn mà cô quen qua internet. Như đã nói phía trên, niềm tin trong tác phẩm này là một điều gì đó rất xa xỉ; càng dễ tin tưởng thì cái giá phải trả càng lớn. Anne rồi cũng sẽ phải trả giá khi đặt niềm tin nhầm chỗ, và cái giá đó không thể trả được bằng tiền.

Bình mới, rượu cũ

Nhìn tổng quát, “Người đàn bà sau cửa sổ” có một sự tương đồng khá lớn với “Cô gái trên tàu” của Paula Hawkins, đặc biệt khi điểm nhìn và câu chuyện của cả hai tác phẩm đều được đặt ở nhân vật chính –  “Người đàn bà sau cửa sổ” Anne và “Cô gái trên tàu” Rachel. Nếu đã quen với hình tượng Rachel được dựng lên bởi Hawkins, chúng ta có thể thấy ngay Anne và Rachel có sự tương đồng khá rõ rệt.

Điều đầu tiên, cả Anne và Rachel đều là những người đàn bà “không đáng tin” và nốc rượu như nước. Ở thời điểm bắt đầu câu chuyện thì cả hai đều đã cả hai đều đã ở giai đoạn “nát” lắm rồi, đều uống rượu thay nước, không đi làm và gia đình thì đã đổ vỡ. Cả hai cô đều từng có một gia đình bình thường, đều đã từng biết thế nào là hạnh phúc, thậm chí Anne còn đã được trải nghiệm cảm giác làm mẹ.

Điều thứ hai, cả hai người phụ nữ này đều đã từng bị tổn thương, dù là theo những cách thức và đối tượng khác nhau. Hôn nhân hạnh phúc nhưng cuối cùng vẫn đổ vỡ. Ở thời điểm bắt đầu câu chuyện, Anne đang ly thân còn Rachel thì đã ly dị.

Điều thứ ba, cả hai đều chứng kiến – trực tiếp, hoặc gián tiếp – một tội ác, và đương nhiên chẳng ai thèm tin họ. Để chứng minh cho niềm tin của mình, cả hai cũng đều dấn thân vào hành trình tìm kiếm câu trả lời (và đồng thời cố gắng gây dựng niềm tin với người xung quanh, cũng như gây dựng lại niềm tin của mọi người dành cho họ). Cả hai đều phải tự lực trong quá trình phá án của mình, không thể dựa vào người khác – kể cả cảnh sát – vì chẳng tin được ai mà cũng không được ai tin. Cả hai đều sẽ phải trả giá cho những niềm tin đặt nhầm chỗ, những nghi kị đặt nhầm đối tượng và những hành động của mình.

Điểm khác biệt duy nhất ở đây có lẽ là cô nàng bắt tàu Rachel được tự do hơn trong hành động so với Anne, bởi vì thương tổn về mặt tâm lý và nguồn gốc gây ra thương tổn của hai người họ vốn đã không giống nhau.

the woman in the window a.j.finn daniel dan mallory

Bìa ấn bản tiếng Anh của tác phẩm

Mặc dù vậy, “Người đàn bà sau cửa sổ” vẫn có những điểm sáng riêng trong sự tương quan với tác phẩm “tiền bối” của nó. Là một bác sĩ tâm lý, Anne vẫn có một số kiến thức và kỹ năng cần thiết để có thể tự cứu mình trong một vài tình huống. Dù mơ màng, cô vẫn nhận thức được hoàn cảnh của mình. Biết rằng bản thân bị giới hạn, không chỉ bởi bốn bức tường mà còn bởi những rào cản trong tâm trí, Anne buộc phải huy động những kỹ năng và kiến thức mình có trong màn đối đầu cuối cùng để hòng thoát thân. Cô không có sự tự do khi hoạt động, nhưng hoàn toàn tự do khi để tâm trí hoạt động.

Thêm vào đó, so với Rachel gây ác cảm với cả tá nhân vật trong truyện (và thậm chí có thể gây ác cảm mạnh với một số độc giả), Anne tạo ra sự thương cảm nhiều hơn. Các cảnh hành động và những tình tiết giật gân trong “Người đàn bà sau cửa sổ” chỉ được sử dụng ở mức độ vừa phải, phù hợp với tình cảnh của Anne. Lời giải cho vụ án mạng trong tác phẩm cũng phần nào rùng rợn hơn so với những tác phẩm tương tự; khi chân tướng của vụ án lộ diện, độc giả có thể hoang mang, có thể ghê sợ, nhưng chắc hẳn cũng sẽ cảm thấy thật đau lòng.

Link đặt sách:

  • Tiki: hiện trên Tiki đã có bán cả bản tiếng Anh và tiếng Việt, độc giả có thể chọn mua bản Việt tại đây hoặc bản tiếng Anh tại đây
  • Fahasha: đặt mua tại đây
  • Nhã Nam: đến trực tiếp các cửa hàng thuộc hệ thống Nhã Nam hoặc đặt mua tại trang chủ.
  • Shopee: đặt mua tại đây

Nếu bạn yêu thích “Cô gái trên tàu” của Paula Hawkins hay những tác phẩm có motip tương tự, thì đây là cuốn sách dành cho bạn. Tác phẩm không quá dài, tiết tấu khá nhanh, thích hợp để đọc trong một không gian mà màu đen-trắng hoặc xám làm chủ đạo; setup một không gian như vậy trước khi đọc và bạn sẽ cảm thấy thế giới quanh mình dần trở thành những thước phim đen trắng cổ điển giống như những bộ phim của Anna Fox vậy.

Xem thêm bài viết của mình tại đây nhé!

Tham gia cộng tác cùng sachhaynendoc.net tại đây

350 views

Bạn thấy bài viết hữu ích không

Click vào ngôi sao để đánh giá

Đánh giá 5 / 5. Số đánh giá 12