REVIEW SÁCH “Đất nước Việt Nam qua các đời” – đôi điều về công trình nghiên cứu địa lí hành chính công phu bậc nhất hiện nay

Mình vừa được tiếp cận quyển sách mang tên “Đất nước Việt Nam qua các đời”. Đây là quyển sách nghiên cứu địa lý hành chính công phu nhất cho đến hiện nay. Thật may mắn, khi mình được tiếp cận và dùng làm một trong những tài liệu tham khảo khi nghiên cứu về hành chính Việt Nam. Khi được học môn Địa lí học lịch sử, nhóm mình đã nhận được đề tài nghiên cứu về địa lí hành chính Việt Nam qua các thời kì lịch sử. Nói cho đúng hơn, là sự thay đổi về hành chính trong lịch sử Việt Nam. Và chúng mình không thể bỏ qua cuốn tài liệu tham khảo quý giá này.. Từ việc khai thác tài liệu này, nhóm mình đã làm tốt và cơ bản vấn đề đã được giải quyết.

Bìa sách "Đất nước Việt Nam qua các đời"

Bìa sách “Đất nước Việt Nam qua các đời”

Chính những lợi ích mà chuáng mình đã nhận được từ việc tiếp cận quyển sách “Đất nước Việt Nam qua các đời”, hôm nay mình sẽ giới thiệu cho các bạn về quyển sách này, đôi điều về công trình nghiên cứu địa lí hành chính công phu bậc nhất hiện nay để các bạn tiếp cận bằng mua đọc.

Thông tin cơ bản về sách

Thể loại: địa lí, tác phẩm kinh điển

Tác giả: Đào Duy Anh

Năm xuất bản: 2017

Nhà xuất bản khoa học xã hội

Giá bán: 114.000 đồng

Đối tượng sách hướng tới

Địa lý hành chính nói một cách đơn giản là nói về tên gọi, phạm vi, vị trí của các tỉnh, thành, lộ trấn, phủ, huyện, xã,… qua các thời kì lịch sử. Đó là địa danh hành chính (tên gọi, phạm vi… của địa danh hành chính). Để giúp nhà nghiên cứu, học giả, các bạn đọc quan tâm có thể tìm hiểu về các nội dung như vậy, quyển sách này đã được xuất bản. Nói cách khác, quyển sách này hướng tới các nhà nghiên cứu, học giả và các bạn đọc quan tâm đến vấn đề trong sách.

Nội dung cơ bản của sách

Quyển sách “Đất nước Việt Nam qua các đời” được biên soạn cách đây rất lâu cho nên có những địa danh hành chính cho đến nay đã thay đổi dần. Trong quyển sách này, tác giả đã chia ra các giai đoạn lịch sử, với tiêu chí sự thay đổi hành chính. Chẳng hạn, thời Trần và thời Hồ có bộ máy hành chính tương tự như phân chia lộ, trấn,… các tên gọi, cương vực của các địa danh nên tác giả đã sắp xếp chung vào một chương. Nội dung quyển sách đề cập đến thời Nguyễn là hết, song những tên gọi về địa danh hành chính tới ngày nay vẫn còn.

Từ khi nhà nước đầu tiên ra đời là nhà nước Văn Lang, toàn bộ lãnh thổ được chia thành 15 bộ (miền Bắc bộ ngày nay). Với phạm vi lãnh thổ như vậy, nước ta từ một nước độc lập thời Văn Lang – Âu Lạc cho đến khi phương bắc sang xâm lược, đã gọi bằng nhiều cái tên, là một phần lãnh thổ của Trung Quốc. Từ cấp quận Giao Chỉ được nâng lên thành Giao Châu, ngang bằng với các châu của thời Hán kéo dài đến thời Đường là An Nam đô hộ phủ, Tĩnh Hải quân. Trong suốt thời kì đó, các cấp hành chính bên dưới cũng có sự thay đổi.

Từ sau khi đất nước được giải phóng khỏi phương bắc, các triều đại quân chủ được xây dựng và củng cố về mọi mặt, con đường Nam tiến được các triều đại luôn chú trọng. Lãnh thổ Việt Nam trong suốt một thế kỷ dưới sự cai trị của các triều đại quân chủ đã được định hình như hôm nay. Trải qua các thời kì, các cấp hành chính đã được thay đổi liên miên, song cấp cơ sở vẫn là cấp xã. Từ lộ, trấn đến cấp tỉnh là cấp cao nhất, còn từ cấp huyện trở xuống vẫn giữ nguyên tên địa danh, song phạm vi của các cấp vẫn giữ nguyên. Tác giả đã trình bày các vấn dề xoay quanh địa lý hành chính từ thời Nguyễn trở về trước.

Bên cạnh đó, tác giả cũng đề cập đến tình biên giới nước ta với Trung Quốc ở phía đông bắc; biên giới miền bắc, tây bắc và miền tây; biên giới với Xiêm (Thái Lan). Từ đó, tác giả đưa ra cái nhìn chung về lãnh thổ nước ta. Tác giả cho rằng để được lãnh thổ như hôm nay (từ Lạng Sơn tới mũi Cà Mau) được xây dựng trên hai ngàn năm, nếu kể từ Âu Lạc là nhà nước đầu tiên của chúng ta xuất hiện trong lịch sử (nhà nước Văn Lang còn là truyền thuyết). Trải qua các triều đại quân chủ từ nhà Lý về sau, công cuộc mở rộng lãnh thổ ngày càng phát triển, lãnh thổ dần được mở rộng hơn so với trước thời Lý và được ngay như hôm nay.

Đặc điểm nổi bật của lãnh thổ nước ta là một địa lý đơn vị hoàn chỉnh, được cấu tạo trên sự phân biệt và sự phối hợp giữa hai miền đối nhau (miền đồng bằng và miền núi cao). Nó nằm dải theo bờ phía đông bán đảo Ấn-đô-chi-na và bị chia cắt thành nhiều khu vực. Suốt thời kì mở cõi và xác lập chủ quyền, từ địa bàn căn bản là miền bắc bộ ngày nay với trung tâm chính trị và kinh tế là Thăng Long, ở giữa miền châu thổ sông Hồng và các chi lưu của nó làm “hệ thống huyết quản để duy trì sự sống của toàn thể”. Từ đó làm cơ sở để các triều đại phong kiến đầu tiên của nước ta xây dựng một nhà nước phong kiến vững mạnh và mở mang bờ cõi. Điều đáng chú ý lf mỗi lần phát triển lãnh thổ chỉ có tác dụng mở rộng và củng cố lãnh thổ, chứ không hề vì thu hút yếu tố mới mà thành phức tạp, ảnh hưởng đến cái tính chất ổn định và thống nhất sẵn có của lãnh thổ nhà nước.

Và tác giả cho rằng, chính vì cái lãnh thổ căn bản ấy chưa phát triển được hết khả năng tự nhiên của nó, cho nên trải qua các triều đại, nhân dân ta do nhu cầu vật chất, “đã dần mở thêm lãnh thổ vào phương Nam, cho đến khi khả năng phát triển gặp hạn chế tự nhiên ở bờ biển cả”. Đó chính là yếu tố địa lý, một trong những nhân tố của quá trình phát triển của lãnh thổ vào phía Nam (nhân tố tác động đến công cuộc Nam tiến).

Khi viết về sách “Lịch sử Việt Nam từ nguồn gốc đến thế kỷ XIX”, tác giả đã đề cập đến yếu tố địa lí. Tác giả cho rằng “địa lí chỉ có thể tạo điều kiện tương đối khó khăn hay thuận lợi cho sự phát triển của lịch sử, chứ không phải là điều kiện quyết định”. Bởi vì, theo nghiên cứu của mình, tác giả cho rằng sự thay đổi về địa lí (nhất là địa chất) hàng vạn năm gần đây không có gì thay đổi quan trọng. Mà ở đây, con người trong suốt quá trình khai phá của mình đã đạt được những thành quả gì, vượt qua khó khăn về mặt địa lí mà làm nên thành quả đó như thế nào. Địa lí hành chính là một trong những lĩnh vực mà địa lí quan tâm nghiên cứu. Các địa danh dựa vào yếu tố tự nhiên nơi đó mà gọi tên. Các cương vực của địa danh cũng vậy, phải dựa vào yếu tố tự nhiên. Do đó, trong lịch sử luôn diễn ra quá trình phân tách và sáp nhập các địa danh lại với nhau.

Dựa vào hành chính thời điểm bấy giờ (năm 1964), tác giả đã giúp bạn đọc xác định được vị trí của các địa danh hành chính từ thời Nguyễn về trước. Từ đó tới nay, sự thay đổi về hành chính tương đổi không nhiều, nên rất dễ dàng xác định. Khi tiếp cận, quý bạn đọc có thể nhận biết được phần nào nơi mình ở hiện nay trước kia là gì, thuộc địa phận nào.

Giá trị mang lại từ sách

Quyển sách này mang nhiều giá trị sâu sắc và được đánh giá rất cao trong lĩnh vực “địa lí học lịch sử”. Nghiên cứu địa lí luôn là sự khởi đầu khi muốn tìm hiểu một vùng đất nào đó, một đất nước (quốc gia) nào đó. Đồng thời, nghiên cứu địa lí hành chính không thể dừng ở một thời gian mà nó phải được xuyên suốt từ khi được xây dựng cho đến nay, có thể là hàng ngìn năm và tùy vào lịch sử của vùng đất đó. Hễ có chính quyền cai trị chắc chắn sẽ có bộ máy hành chính quản lí các cấp. Ở địa phương, dù tên cấp có thay đổi theo từng thời kì (kể cả cấp cao nhất) thì ở cấp huyện (trên cấp xã, dưới cấp phủ châu) luôn luôn được giữ nguyên. Cấp xã luôn luôn là cấp cơ sở. Nắm được cấp ấy, chính quyền mới vững, mới cai trị lâu dài.

Thông qua quyển sách ấy, các nhà nghiên cứu, học giả có thể tư vấn cho các cấp chính quyền về việc quản lí hành chính thế nào cho phù hợp. Vì bài học kinh nghiệm của tổ chức hành chính từ ngàn xưa đã được quyển sách tổng hợp. Các bạn đọc nhận được giá trị từ quyển sách là hiểu rõ về chính địa danh hành chính nơi mình sinh sống, hiểu rõ quá trình lịch sử của nó, và những địa danh xung quanh mình. Để từ đó thêm yêu quê hương, đất nước.

Lãnh thổ Việt Nam qua bao thế kỷ mới được như hôm nay là một bài học quý giá cho thế hệ. Thông qua những đặc điểm nổi bật của lãnh thổ Việt Nam mà học giả Đào Duy Anh đã rút ra, bạn đọc có thể hiểu rằng, công cuộc Nam tiến, mở rộng lãnh thổ và xác lập chủ quyền là yêu cầu tất yếu của lịch sử. Các bạn đọc sẽ am hiểu và tăng thêm tình yêu đất nước, quê hương mình đang sinh sống và làm việc. Dù cuộc sống có bộn bề đến mấy, dành chút thời gian mà đọc và cảm nhận quyển sách sẽ giúp cho bạn đọc càng có động lực để làm việc hơn.

Nhận xét của bạn đọc

Nhận xét của bạn đọc

Nơi mua sách rất đa dạng

Hiện nay để đáp ứng nhu cầu của quý bạn đọc, các nhà xuất bản luôn phát hành. Hiện nay trên các web đã đăng tải cuốn sách được xuất bản đầu tiên vào năm 1964 tạo điều kiện thuận lợi cho quý bạn đọc muốn tiếp cận được “gần” với tác giả hơn. Gần đây, quyển sách xuất bản năm 2017 được đánh giá là sách xuất bản hoàn thiện hơn.

Sắp xếp theo thứ tự ưu tiên nên mua:

Mong rằng, bài viết hữu ích với quý bạn đọc. Nếu thấy hay bạn hãy chia sẻ cho mọi người để ai cũng có thể tiếp cận quyển sách này bằng cách mua ở các tiệm sách, nơi bán có chương trình giảm giá và đánh giá để tăng thêm hiệu ứng cho bài viết nhé.

435 views

Bạn thấy bài viết hữu ích không

Click vào ngôi sao để đánh giá

Đánh giá 5 / 5. Số đánh giá 2