Review “Lịch sử khai phá vùng đất Nam Bộ”: công cuộc khai phá của người Việt trên vùng đất mới

Trong lịch sử Việt Nam, vùng đất Nam Bộ cùng với Bắc Bộ, Trung Bộ có lịch sử phát triển giống nhau, đều trải qua những giai đoạn tương tự nhau. Với người Việt, đây là vùng đất mới, được khai phá và phát triển từ thế kỷ XVII. Trước thời điểm này đã có nhiều cư dân sinh sống. Để tìm hiểu về vùng đất Nam Bộ trong mấy nghìn hình thành và phát triển, quý độc giả không thể bỏ qua quyển sách “Lịch sử khai phá vùng đất Nam Bộ” do PGS Huỳnh Lửa làm chủ biên.

Quyển sách góp phần tái hiện lại lịch sử khai phá vùng đất Nam bộ trong mấy ngàn năm.Sách “Lịch sử khai phá vùng đất Nam Bộ” do PGS Huỳnh Lửa chủ biên xoay quanh các vấn đề về lịch sử, văn hóa, kinh tế, xã hội con người và vùng đất Nam Bộ từ suốt chiều dài lịch sử. Sách tập trung khai thác mọi lĩnh vực đời sống của các cư dân, chủ yếu là người Việt từ thế kỷ XVII, khoảng thời gian người Việt bắt đầu định cư ở đây, đến nửa đầu thế kỷ XIX, thời kì đất nước đang trên con đường thống nhất và phát triển dưới sự cai trị của nhà Nguyễn, triều đại quân chủ cuối cùng trong lịch sử nước ta.

lich sư khai pho nam bo (1)
Lịch sư khai phá vùng đất Nam Bộ

Thông tin sách:

  • Giá 72.000 đồng
  • Thể loại lịch sử, bách khoa, cuộc sống
  • Tác giả Huỳnh Lửa
  • Năm xuất bản 2017
  • Nhà xuất bản Tổng hợp TP.HCM

Đối tượng đọc

Sách dành cho mọi đối tượng muốn tìm hiểu về lịch sử Việt Nam nói chung, lịch sử Nam Bộ nói riêng. Khi nghiên cứu lịch sử Việt Nam, lịch sử Nam Bộ không thể bỏ qua quyển sách thú vị và bổ ích này.

Tóm tắt nội dung sách

Mở đầu là chương nói về môi trường tự nhiên, yếu tố cơ bản tác động lên mọi vùng đất

Mở đầu cho một bài nghiên cứu, một đề tài về vùng đất cụ thể, quyển sách nào cũng đưa quý độc giả đến không gian địa lí của vùng đất ấy. Môi trường tự nhiên là một trong những yếu tố tác động sâu sắc đến sự hình thành cũng như hủy diệt của vùng đất này. Vùng đất Nam Bộ đã được tác giả miêu tả cụ thể về mặt tự nhiên trong chương 1, chương “Vài nét về môi trường tự nhiên vùng đất Nam Bộ”.

Công cuộc khai phá của người Việt buổi đầu – nội dung cơ bản của quyển sách

Vấn đề quan trọng và cơ bản nhất mà sách hướng tới là công cuộc khai phá của nhóm cư dân sinh sống ở đây. Nội dung này được thể hiện ở 2 chương tiếp theo. Đó là , “Công cuộc khai phá trong các thế kỷ XVII, XVIII” và “Công cuộc khai phá trong nửa đầu thế kỷ XIX”. Tác giả đã lấy mốc thời gian từ thế kỷ XVII đến nửa đầu thế kỷ XIX làm chính. Bởi lẽ, đây là khoảng thời gian người Việt và chính quyền chúa Nguyễn (chính quyền đại diện cho người Việt) bắt đầu tiến xuống Nam Bộ và bắt đầu khai phá và sinh sống ở đây.

Ở đây, tác giả đã tái hiện lại được quá trình khai phá của các nhóm cư dân Nam Bộ (tộc Mong-Khmer, Khmer, Hoa, Việt) và những chính sách của chính quyền cai trị (Phù Nam, Chân Lạp, Chúa Nguyễn, Vua Nguyễn). Mặc dù ở thời kỳ Phù Nam, vùng đất Nam Bộ phát triển cực kỳ mạnh mẽ, song từ khi Chân Lạp thôn tính, với nhiều yếu tố tác động làm cho vùng đất trở nên hoang hóa. Từ thế kỷ XVII, với những chính sách cai trị khéo léo, những thành quả của công cuộc khai phá dần dần xuất hiện.

Trải qua gần 3 thế kỷ khi người Việt vào đây khai phá, vùng đất Nam Bộ phần nào đã cơ bản thoát khỏi nạn hoang hóa trước đây, kéo dài gần 10 thế kỷ. Những thành quả này đã góp phần đưa nhân dân trở nên ổn định trong cuộc sống. Thông qua Sử Biên tạp lục, tác giả đã phần nào khai quát và mô tả tình hình trải dài từ thời chúa Nguyễn đến các vua đầu triều Nguyễn. Thành quả đó đã mang lại hệ quả tích cực cũng như tiêu cực trong xã hội “mới”.

Sự biến dổi về mặt xã hội dưới tác động của công cuộc khai phá

Đi với sự xuất hiện những thành quả của công cuộc khẩn hoang vùng đất Nam Bộ buổi đầu khai phá đó chính là “sự biến đổi xã hội qua quá trình khai phá vùng đất Nam Bộ”, đó chính là nội dung của chương cuối cùng trong quyển sách này. Ở đây, tác giả đã chọn ra 5 vấn đề chính để thảo luận: vấn đề di cư và định cư; vấn đề làng xã và thị tứ; vấn đề sở hữu ruộng đất; vấn đề tính cach, nếp sống, tập quán của người nông dân; vấn đề các ngành nghề thủ công.

Theo tôi, đây có lẽ là 5 vấn đề cơ bản nhất, có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Một xã hội “mới” đang hình thành ở đây. Từ sự xuất hiện của những lớp cư dân mới (Hoa, Việt) đã phần nào hình thành nên những ngành nghề thủ công, thương mại, hình thành các trung tâm, các làng xã mới. Và cũng vì môi trường tự nhiên mà tính cách, nếp sống, tập quán của người dân ở đây dần dần hình thành, có nét chung so với nguồn cội (ý nói nơi gốc tích của người di cư) và có nét riêng riêng ở người bản xứ (ý nói người di cư hòa nhập người bản xứ, tạo ra nét riêng).

Tại sao nên đọc…

Quyển sách được trình bày theo thời gian rõ ràng, các vấn đề được phân tích cận kẽ. Quý đọc giả khi tiếp cận quyển sách này để nghiên cứu là điều cần thiết.

Với những thành quả khai phá, những sự biến đổi của xã hội, vùng đất Nam Bộ có những đặc điểm phát triển khác hẳn những vùng đất xung quanh. Từ những nội dung cơ bản trên, quý đọc giả có thể tìm đọc và mua quyển sách ấy đã nghiên cứu, tìm hiểu sâu hơn về vùng đất và con người Nam Bộ.

Quý đọc giả, những nhà nghiên cứu, sinh viên có thể tìm đọc quyển sách này trên thị trường. Quyển sách này hiện đã được bán rộng rãi. Việc tìm sách không khó, nhưng hiểu được nó mới là quan trọng. Mong rằng, với những lời trên, sẽ mang đến niềm cảm hứng cho quý đọc giả.

Đánh giá của độc giả:

Qua đó thể hiện hiện trạng, động thái và tiềm năng của vùng đồng bằng sông Cửu Long và miền Đông Nam Bộ. Các tác giả đã sưu tầm các tài liệu thư tịch cũ, khảo sát thực tế ở các địa phương, tập hợp những tư liệu tản mạn trong dân gian, để xác định vấn đề di cư, khai hoang, thủy lợi, khắc phục những trở ngại của điều kiện tự nhiên, cũng như những thành tựu trong trồng trọt, chăn nuôi, thủ công nghiệp miền Nam. Sách bìa mềm, có chú thích và minh họa phong phú.

binh luan
binh luận

Nơi mua sách:

Các tham khảo các nơi bán sách trên để có thể cầm trên tay quyển sách bổ ích này nhé.

Nếu thấy hay, bạn hãy share đến các quý đọc giả khác nhé.

69 views