[REVIEW SÁCH] Công cuộc khai sáng của Lễ thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh

Vùng Nam Bộ trong tiến trình lịch sử mở đất của người Việt được xem là vùng đất mới. Từ khi mở đất cho tới nay đã hơn 300 năm lịch sử. Người có công xác lập vùng đất Nam Bộ vào lãnh thổ Đại Việt – Việt Nam là Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu cảnh. Năm 1698, ông vâng mệnh chúa Nguyễn vào kinh lược và xác lập vùng đất này. Đối với lịch sử, đây là mốc thời gian quan trọng. Ông thật xứng danh người mở cõi.

Gần đây, có nhiều quyển sách đã viết về công lao to lớn ấy của Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh. Trong đó có Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh (1650 – 1700) với công cuộc khai sáng miền Nam nước Việt cuối thế kỷ XVIIHồi đầu năm nay, khi làm nghiên cứu về vùng đất Đồng Nai, tôi đã có dịp tiếp cận quyển sách đặc biệt này. Nhân hôm nay, giới thiệu một chút cho bạn đọc.

bìa sách Hữu Cảnh

bìa sách

Thông tin sách:

  • Giá 59.400 đồng
  • Thể loại lịch sử
  • Tác giả Như Hiên Nguyễn Ngọc Hiền
  • Năm xuất bản 2016
  • Nhà xuất bản Tổng Hợp

Đối tượng đọc

Dành cho mọi đối tượng, nhứng đọc giả muốn tìm hiểu về Nguyễn Hữu Cảnh, những công lao cống hiến của ông, cuộc sống của ông,…

Tóm tắt nội dung sách

Cuốn sách Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh với công cuộc khai sáng Miền Nam nước Việt cuối thế kỷ XVII của nhà văn Như Hiên Nguyễn Ngọc Hiền đã góp phần phục dựng một bức tranh khá hoàn chỉnh về cuộc đời, sự nghiệp của tiền nhân. Từ tiểu sử, thân thế dòng tộc Nguyễn Hữu Cảnh cho tới vùng đất quê hương Quảng Bình. Và quan trọng hơn cả, chính là công nghiệp của ông trong việc mở đất Nam Bộ cũng như những chính sách an dân, đối ngoại với ngoại bang của vị chưởng cơ dòng Nguyễn Hữu.

Như đã nói, Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh xứng danh là người mở cõi đất phương Nam. Sách nêu khái lược vè cuộc sống của ông từ lúc còn ở quê nhà Quảng Bình, đến khi kinh lí xứ Nam Bộ và mất tại đây.

Nguyễn Hữu Cảnh, sinh năm 1650, tại vùng đất nay là thôn Phước Long, xã Chương Tín, huyện Phong Lộc, tỉnh Quảng Bình[2], là con thứ ba của danh tướng Nguyễn Hữu Dật. Mẹ ông là bà Nguyễn Thị Thiện.

Dòng dõi con nhà tướng, lớn lên trong thời kỳ Trịnh-Nguyễn phân tranh, lại chuyên tâm luyện tập võ nghệ. Bởi vậy, tuy còn trẻ, nhưng ông đã lập được nhiều chiến công và đã được chúa Nguyễn Phúc Tần phong chức Cai cơ (một chức võ quan thuộc bậc cao) vào lúc tuổi độ hai mươi, được người đương thời gọi tôn là “Hắc Hổ” (vì ông sinh năm Dần và vì có nước da ngăm đen, vóc dáng hùng dũng).

den tho xzua

Chân dung của Đức Ông

Vào tháng 2 năm Mậu Dần (1698), chúa Nguyễn Phúc Chu phong Nguyễn Hữu Cảnh làm Thống suất, cử vào kinh lược xứ Đồng Nai. Theo đường biển, thuyền của Nguyễn Hữu Cảnh đi ngược dòng Đồng Nai đến ở tại Cù lao Phố, là một cảng sầm uất nhất miền Nam bấy giờ.

Từ đấy, Nguyễn Hữu Cảnh đã ra sức ổn định dân tình, hoạch định cương giới xóm làng, lấy đất Nông Nại đặt làm Gia Định phủ, lập xứ Đồng Nai làm huyện Phước Long, dựng dinh Trấn Biên, lấy đất Sài Gòn làm huyện Tân Bình, dựng dinh Phiên Trấn. Mỗi dinh đặt chức Lưu thủ, Cai bạ và Ký lục để quản trị. Nha thuộc có 2 ty là Xá sai ty (coi việc văn án, từ tụng, dưới quyền quan Ký lục) và Lại ty (coi việc tài chính, do quan Cai bộ đứng đầu). Quân binh thì cơ, đội, thuyền, thủy bộ tinh binh và thuộc binh để hộ vệ.

Đất đai mở rộng ngàn dặm, cho chiêu mộ lưu dân từ Bố Chánh châu trở vô, đến ở khắp nơi, đặt ra phường, ấp, xã, thôn, chia cắt địa phận, mọi người phân chiếm ruộng đất, chuẩn định thuế đinh, điền và lập bộ tịch đinh điền. Từ đó con cháu người Hoa ở nơi Trấn Biên thì lập thành xã Thanh Hà, ở nơi Phiên Trấn thì lập thành xã Minh Hương, rồi ghép vào sổ hộ tịch.

Đó là công lao lớn nhất trong cuộc đời binh nghiệp của ông. Đó là nền tảng khẳng định chủ quyền một vùng đất rộng lớn Nam Bộ lúc này “vắng chủ”. Lịch sử đã chứng minh rằng vùng đất Nam Bộ trước năm 1698, tức là trước khi Lễ Thành hầu vào kinh lược chưa thuộc quyền sở hữu của ai, chưa phải của Chân Lạp, và càng chưa phải là của Chămpa. Do yếu tố lịch sử đã dẫn đến tình trạng đó. Và kê từ năm 1698, vùng Nam Bộ rộng lớn ấy đã là của Đại Việt mà công đầu là Nguyễn Hữu Cảnh.

Cuộc đời binh nghiệp của ông vẫn tiếp tục khi đánh đuổi Chân Lạp, bảo vệ vùng biên cương trong 1 năm sau đó.  Sau khi vua Chân Lạp qui hàng, Nguyễn Hữu Cảnh cho thuyển ghé lại thăm nom, khích lệ dân chúng, dù Khmer, Hoa hay Việt, hãy cùng nhau gìn giữ tin thần thân thiện, tắt lửa tối đèn có nhau. Những hành động khoan hòa , thiết thực, những cử chỉ ưu ái thật lòng của ông đã làm cho đồng bào vô cùng cảm mến.

Tháng 4 năm Canh Thìn (1700), Nguyễn Hữu Cảnh kéo quân về đóng ở cồn Cây Sao (sách gọi Cù lao Sao Mộc hay Tiêu Mộc hoặc châu Sao Mộc; sau dân địa phương nhớ ơn ông, nên gọi là Cù lao Ông Chưởng, nay thuộc Chợ Mới, An Giang), và báo tin thắng trận về kinh. Ngày 14 ông kéo binh về, ngày 16 đến Sầm Giang (Rạch Gầm, Mỹ Tho) thì mất.

Khi ấy chở quan tài về tạm về tạm trí ở dinh Trấn Biên, rồi đem việc tâu lên, chúa Nguyễn Phúc Chu rất thương tiếc, sắc tặng là Hiệp tán Công thần, thụy là Trung Cần, hưởng 51 tuổi. Người Cao Miên lập miếu thờ ông ở đầu châu Nam Vang. Nơi cù lao ông nghỉ bệnh, nhân dân cũng lập đền thờ, được mạng danh là Cù lao ông Lễ. Còn chỗ đình quan tài ở dinh Trấn Biên cũng lập miếu thờ.

den tho xzua

Một trong những đền thờ Đức Ông

Trên đây là một vài thông tin mà sách đề cập đến Nguyễn Hữu Cảnh mà tôi đã giới thiệu đến quý bạn đọc. Đê rõ thêm chi tiết về cuộc đời ông, quý bạn đọc hãy tìm đọc quyển sách này trên thị trường.

Sách được chia thành 9 chương cùng 3 phụ lục. Nguồn tư liệu không chỉ được tác giả tham khảo từ những tài liệu thành văn mà còn thu thập qua quá trình điền dã thực tế qua nhiều vùng miền Tổ quốc, từ Quảng Bình, đến Đồng Nai, An Giang… những nơi có sự hiện diện của Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh cách đây hơn 300 năm.

Đánh giá của độc giả:

  • Nếu ai quan tâm về bậc khai quốc công thần Nguyễn Hữu Kính thì đây là quyển sách rất đáng để bạn lựa chọn

  • nội dung sách thì khá ổn nhưng trong quá trình vận chuyển khiến sách bị gãy góc nhìn hơi xấu..?.

  • Đây là một cuốn sách có giá trị, đáng để có mặt trên giá sách của những độc giả ham tìm tòi, học hỏi về một mảng lịch sử vùng đất Nam Bộ nói riêng và lịch sử dân tộc nói chung thế kỷ XVII-XVIII.

  • Đây là một cuốn sách có giá trị, đáng để có mặt trên giá sách của những độc giả ham tìm tòi, học hỏi về một mảng lịch sử vùng đất Nam Bộ nói riêng và lịch sử dân tộc nói chung thế kỷ XVII-XVIII.

Nơi mua sách:

Trên là những nơi mà quý bạn đọc có thể đặt sách online. Chúc quý bạn đọc có thể cầm trên tay mình quyển sách đặc biệt này.

Hãy chia sẻ cho bạn bè cùng tìm đọc nhé!

145 views

Bạn thấy bài viết hữu ích không

Click vào ngôi sao để đánh giá

Đánh giá / 5. Số đánh giá