PHONG LAI SƠ TRÚC PHONG KHỨ NHI TRÚC BẤT LƯU THINH – NHẠN ĐỘ HÀN ĐÀN NHẠN QUÁ NHI ĐÀM VÔ LƯU ẢNH

         Phong lai sơ trúc, phong khứ nhi trúc bất lưu thinh, nhạn độ hàn đàm, nhạn quá nhi đàm vô lưu ảnh. Tạm dịch:

                                 “Gió đưa cành trúc la đà,

                             Gió đi trúc giữ gió mà làm chi.

                                  Trên đầm chim nhạn bay đi,

                          Đầm lưu bóng nhạn làm chi cho phiền”.

          Đôi khi trong khí tiết yên lặng, pha một chút ồn ào huyên náo, lắng đọng những âm thanh trong thiên nhiên ban tặng. Chẳng phải đâu xa, những tiếng lá rơi, những tiếng gió lay đưa cành trúc, một tiếng tiêu sầu từ đâu vọng lại, đủ để động tâm. Ngẫm nghĩ sự đời, cái quy luật tất yếu của tâm mỗi người thường không như mình nghĩ. Cũng như Hòa Thượng Trí Tịnh, Ngài thường dạy: Việc đến thì tâm tùy cảnh ngộ, việc đi thì tâm lại rỗng rang. Cũng như người chụp ảnh, nếu chấp vào cái ảnh chẳng phải chấp vào cái không. Tất cả đều khởi bởi tự tâm.

          Ngay ở hai câu đầu

                                           “Gió đưa cành trúc la đà

                                      Gió qua trúc giữ gió mà làm chi”.

          Diễn tả cho chúng ta thấy thiên nhiên đất trời, pha với cảnh vật xung quanh người tả cảnh. Gió khẽ đưa, và ngọn trúc khẽ lay, như vờn trong gió có bàn tay đong đưa. Nhưng ẩn chứa sâu trong đó có một sự quyến luyến, hòa quyện không nhẹ. Gió đưa cây đón, gói trọn trong không gian đất trời.

Vãn vân thu phong tử yên 3
Chấp vào ảnh bạn dễ phạm một sai lầm – Vãn Vân Thu – Phong Tử Yên 3

          Gió đã đi qua, cây còn xao xuyến, như muốn giữu gió lại. Phải chăng, sâu lắng trong đó có một thứ tình cảm làm cho người ta hải nuối tiếc khi đã đi qua. Tình cảm ấy muốn giữ mà chẳng thể giữ, muốn hòa mà chẳng sao nhập thành một thể. Để tới bây giờ, gió đi còn cây ở lại. Thử hỏi nơi đó, có chăng gió cũng buồn như cây.

          Với lối ẩn dụ, mượn cảnh để diễn tả lòng, làm cho lời văn thêm xinh, mà ý tình thêm đượm. Có lẽ, hãy thả lòng hòa mình vào trong cảnh vật, cảm nhận sự tình. Bởi chẳng có gì là mãi mãi, thường tồn với thời gian, nay có mai không, như sương như chớp, huyễn hoặc trong không gian, thì chấp chặt làm chi, để đến khi muốn quên đi cũng khó. Tới khi đau khổ lại than thân trách phận. Há chẳng phải tự mình buộc mình, để hôm nay đây chất đầy đau khổ, muốn vượt ra mà chẳng thể nào?

          Tới hai câu sau

                                  “Trên đầm chim nhạn bay đi

                             Đầm lưu bóng nhạn làm chi cho phiền”.

          Muốn vẽ thêm một cung bậc cảm xúc. Nếu ở phần trước chạm đích thì tình ý sâu đâm có lẽ là lẽ thường. Nhưng tới đây, tâm này vọng tưởng, chỉ bước qua mà ngỡ người đến bên mình, thì thực tình đã đi quá xa khó mà quay lại. Cớ sao cái ngộ nhận lại làm cho tâm hồn thêm nặng, khi mất đi rồi lại bồi hồi nhớ nhung, để đêm về ôm mộng trong thao thức. Lực bất tong tâm, nhưng cũng không sao giải tỏa nỗi buồn này. Phải chăng đọa đày của đau khổ.

          Tất cả đều khởi từ tự tâm, dẫu biết rằng chẳng nên chấp mắc, nhưng chẳng ai làm được. Vẫn buồn vẫn sầu, vẫn đương đầu với sóng gió. Có ai hay, khi trâm gãy bình rơi, có hối tiếc cũng đã muộn, đó là điều không mong muốn. Từ cổ chí kim, con người vẫn luôn xoay quanh: “Nghĩ không thông, buông không đành”. Như những dây tơ quấn chặt trong vòng sinh tử luân hồi, để rồi đau khổ cùng tột. Nếu tịnh thân và tâm, có lẽ trong mỗi chúng ta sẽ nhận ra đâu là thực đâu là ảo, đâu là con đường cần đi và đâu là con đường nên tránh.

          Mượn cảnh tả tâm người

          Trên lý thuyết có lẽ muôn thuở là hay, nhưng để thực hành được hay không chẳng trông chờ ở câu nói. Chỉ cần một niệm bất thiện sinh ra, mọi công đức đổ sông đổ bể. Để an trụ trong chính niệm đó có mấy ai làm được. Chẳng nên chấp mắc vào một cái gì đó, hãy nên quán tưởng như vậy, bởi tất cả trên thế gian đều là giả tạm, chẳng có gì là thật hữu. Ngay bản thân mình còn chẳng tồn tại mãi cớ gì cảnh vật sẽ tồn tại mãi theo thời gian. Mới ngày hôm qua lá đương còn xanh, mong manh như sương sớm, ấy mà qua một đêm đã trở về với cát bụi. Thân này cũng vậy mà thôi.

          Qua đây cho chúng ta một định lý, hãy biết đủ trong cái đủ đã là đủ rồi. Chẳng chấp mắc hay ngộ nhận, vì tất cả trên thế gian này chỉ là hư vô trong tự tâm mỗi người. Đã là hư vô thì không còn chấp mắc, không còn chấp mắc thì bản ngã sẽ diệt, chẳng còn khổ đau sinh tử. Đây chẳng phải tây phương cực lạc sao? Cuộc sống là những câu chuyện duyên sinh, và mình là những nhân vật trong kịch bản. Để bình thản bước qua vạn sầu, cần có một tấm lòng bao dung độ lượng.

          Hãy nhìn nhận bằng sự thật, nghĩ trực quan, quên đi lối sống thơ mộng trong cảm nhận yêu thương. Tất cả chỉ là huyễn hoặc, có rồi lại không đấy, không rồi lại có, có có không không như một màn mộng ảo trong kiếp nhân sinh. Phàm mỗi con gngười ai cũng ừng qua, cũng từng trải nghiệm, nhưng có bị lạc vào trong bến mê đó hay không thì còn phải xem từ sự thức tỉnh của mỗi người. Như có câu: “Vạn pháp giai không, duyên sinh như huyễn” muốn nói rằng chẳng có gì là thực cả, tất cả chỉ là giả hợp mà thôi, nay có mai không cũng là llẽ đúng, cũng như huyễn mộng trong dòng sinh tử luân hồi.

Vãn vân thu phong tử yên 1
Không tức sắc, sắc tức không, không sắc chẳng có gì – Vãn Vân Thu – Phong Tử Yên 1

          Cũng trong một câu nói: “Ngô nhận hiện tiền nhất niệm tâm tánh, bất tại nội bất tại ngoại”. muốn nói rằng một niệm tâm tánh hiện tiền của chúng ta chẳng ở trong cũng chẳng ở ngoài. Điều đó chứng tỏ rằng tất cả các suy nghĩ suy xét, vọng tưởng điên đảo của chúng ta chẳng do ta sinh phát mà khởi ra, nó có ở chỗ huyễn hóa vi diệu. Nếu anh không chấp vào đó thì cớ gì có chuyện buồn hay vui với cảnh đó, tất cả là do anh nhìn chưa thấu hiểu chưa tường, để rồi tương tư ôm cái chấp mắc trong lòng chứ chẳng phải do bản lai cái cảnh đó sinh ra.

          Đúc kết tư tưởng

          Nhân lý vô vàn, lời văn chất núi, có lẽ dùng cả đời này cũng chẳng bao giờ hết được. Nhưng để tinh thông vạn pháp, hiểu rõ tường tận một vấn đề nào thì tự thân mỗi người hãy làm vai đó một lần. Chỉ có thể đứng ở góc độ của người đó thì chúng ta mới có thể cảm nhận được tường tận gốc rễ, để cho ta một câu trả lời. Đừng vội phán xét hay nhận định một cái gì đúng như đinh đóng cột, bởi đinh đó đóng rồi lúc sau lại rút ra được, cũng đừng cho cái đó là thực tồn bởi trong một khoảnh khắc sát na nào đó nó lại hóa hư không. Trong cuộc sống, nếu ta biết an trụ nơi tâm sẽ mở lòng nhìn thế giới bên ngoài, bởi ngoài kia có bao điều cần ta xác quyết.

          Hơn thế, ở thể gian chẳng có cái gì là hơn là kém, là thực là ảo, là đau buồn hận thương… bởi tất cả đều tự tâm ta mà có. Hãy an nhiên tự tại, vắng lặng như mặt hồ, đôi chút nổi gợn sóng để hiểu rằng lòng sông còn đương xao động. Hãy trải lòng với ảnh vật xung quanh, bởi trong một góc độ tình thương họ cũng mường tượng như ta không khác. Tôi luôn muốn ôm tất cả vào lòng để rồi phân khúc ra tìm hiểu, làm sao dịu đi những nỗi hóa tương tư cho quên đi những nỗi phiền muộn không đáng có.

Vãn vân thu phong tử yên 4
Ảnh cũng là phù vân – Vãn Vân Thu – Phong Tử Yên 4
62 views