Nhân cách và đạo đức trong cuộc sống của một con người

  • bởi

 Nhân cách và đạo đức của một người có lẽ là một vấn nạn cần được nâng cao cho con người và là một vấn đề nan giải đang được đề cập nhiều nhất trong cuộc sống ngày nay, khi xã hội ngày một phát triển, cuộc sống của con người ngày một mất đi nét thuần phong mỹ tục về đạo đức. Như vậy, đòi hỏi chuẩn mực đạo đức cần phải được nâng cao. Nhưng để đặt được mục tiêu đó thì chúng ta cần phải làm gì?

Câu hỏi này nghe có vẻ thụ động, xa sỉ. Điều đáng nói nếu người không hiểu có thể đặt ra câu hỏi này có phải câu hỏi thừa. Nhưng xin thưa quý vị nhân cách với đạo đức là một  vấn đề nóng trên toàn cầu cần đưa ra thực hiện cấp tốc. Vậy, bản thân các bạn sẽ thực hiện nó như thế nào nếu được giao trọng trách?

Hình ảnh minh hoạ đạo đức

Cuộc sống sẽ thi vị hơn nếu đạo đức của mỗi người nâng cao

Nhân cách đạo đức có được khi chúng ta thực hành những điều như:

  • Không ngừng quán xét bản thân
  • Truyền đạt thông tin về nhân cách đạo đức cho mọi người
  •  Nhìn nhận sự việc và có phương hướng giải quyết

Nhân cách đạo đức là gì?

Có lẽ khái niệm nhân cách hay đạo đức sẽ chẳng xa lạ với mọi người. Mỗi người nhận định một cách hiểu riêng, vì đây là một khái niệm thiên về cả chiều sâu và chiều rộng, nói như vậy nghĩa là một khái niệm vừa thâm thuý, sâu xa vừa rộng. Nhưng cái then chốt vẫn là cái gốc rễ của nhân cách và đạo đức là như thế nào?

Có câu:“Nhân cách gắn liền với đạo đức”. 

Câu nói này đã phần nào khái lược cho chúng ta về khái niệm. Như thế, nhân cách bao hàm đạo đức, đạo đức là một bộ phận của nhân cách. Và nhân cách được hình thành khi đạo đức có được. Nhân cách và đạo đức không tách xa nhau mà hoà quyện vào nhau tạo thành một thể thống nhất. Thật vậy, muốn hiểu nhân cách đạo đức ta chỉ cần đi cắt và giải nghĩa đạo đức là có thể nhận thấy được thôi.

Nhân cách và đạo đức là những hành vi, hành động hay thái độ, là suy nghĩ hay tâm tư, nó được hình thành từ bên trong cơ thể con người. Chúng ta vẫn thường hay nói đạo đức tốt là chỉ những hành động đẹp, hành động có ích cho người và xã hội, là một cái suy nghĩ thiện hay là một cái nhìn thân ái… tất cả đều được gọi là người có đạo đức.

Ngược lại những hành vi ác như giết người, đánh người, cử chỉ thô lệch, phá hoại tài sản… đều được gọi là người vô đạo đức hay người không có đạo đức. Nhưng trên phương diện ngôn ngữ thì những người có hành động xấu xa lại được gọi với cái tên kẻ tội phạm chứ không phải người vô đạo đức.

Chung quy lại, đạo đức dùng ngôn ngữ để đánh giá hành động của con người thông qua tác động trực tiếp vào thế giới quan, nhân sinh quan, là thước đo chuẩn mực nhân cách đạo đức của một con người.

Nhân cách đạo đức được thể hiện như thế nào

Bác Hồ từng nói: 

“Trời có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông.

Đất có bốn phương: Đông, Tây, Nam, Bắc

Người có bốn đức: Cần, Kiệm, Liêm, Chính.

Thiếu một mùa, thì không thành trời.

Thiếu một phương, thì không thành đất

Thiếu một đức, thì không thành người”. 

Qua các câu nói trên thì chúng ta đã biết nhân cách của con người thể hiện qua: Cần, Kiệm, Liêm, Chính. Những thành tố đó được thể hiện như thế nào qua nhân cách trong cuộc sống hằng ngày quanh ta? Cùng nhau làm rõ từng vấn đề một để thấy rõ đạo đức của con người.

Cần là cần cù, chịu thương chịu khó, luôn nhiệt huyết trong công việc với những lẽ phải, chống lại những điều trái với luân lý đạo đức. Kiệm là tiết kiệm, sử dụng đúng mục đích, đúng mục tiêu, luôn đặt lợi ích của mọi người lên hàng đầu. Liêm là liêm sỉ, là thể diện của một người, là con người phải biết xấu hổ, biết phân biệt đâu là thiện đâu là ác. Chính là chính trực, ngay thẳng, người có đạo đức thường ngay thẳng, thật thà mà không lừa lọc dối trá.

Vậy điểm qua nghĩa của Cần, Kiệm, Liêm và Chính chúng ta cũng đã thấy được nhân cách đạo đức của con người thể hiện như thế nào rồi chứ. Thế thì nhiệm vụ của chúng ta tiếp theo là học hỏi và làm theo nhân cách đạo đức đó.

Chúng ta cần làm gì để có đạo đức

Tướng là biểu tượng của nhân cách, tâm là biểu tượng của đạo đức, tâm với tướng không khác nhau mà tương quan nhau. Cũng vậy, nhân cách tương quan với đạo đức, tạo nên một thể thống nhất. Muốn nhân cách hoàn thiện thì đạo đức phải được chau chuốt, cũng vậy đạo đức đã thiện ắt nhân cách sẽ thiện.

Nhưng có lẽ đó là một khái niệm xa sỉ, xung quanh ta đã hoàn toàn bị lãng quên đi khi những gì đang diễn ra quanh ta như thế, và bị cuốn hút chìm đắm vào một thế giới khác, thế giới của sự đánh mất chính mình và đánh mất cuộc đời. Phải chăng vì cơm áo gạo tiền, vì cuộc sống bon chen, hay vì xã hội đương thời? Ta có thể đưa ra trăm ngàn lý do để biện minh cho sự việc đó.

Ta đang lo toan việc này, việc nọ…, ta cần phải làm thế này, thế khác… nhưng thật chẳng ích gì mà đưa ra những lý do, khi vốn quý duy nhất của chúng ta là sự sống đã bị lãng quên không dùng đến. Và rồi cứ vùi đầu vào những toan tính cho cuộc sống mưu sinh để rồi đạo đức thoải chuyển khi nào không hay.

Giây phút này, chỉ có thể dừng lại, nhìn nhận mọi việc tích cực, biết đủ trong cái đủ là đã đủ rồi, sẽ có được an lạc, nhân cách đạo đức được thăng hoa. Góp phần tô điểm thêm nét sống động trong bức tranh xã hội có những con người đang bon chen ngoài kia. Hãy nghĩ tích cực, làm điều thiện nơi tâm nghĩ. Là bạn đã hoàn thiện nhân cách của mình rồi.

Tâm chuyển thì cảnh cũng chuyển

Con người cũng như cảnh vật tương giao

Nhân cách đạo đức – vấn đề toàn cầu

Chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu về khái niệm, những biểu hiện cũng như điều kiện cần và đủ để có nhân cách đạo đức. Và chúng ta cũng đã biết đây là một vấn đề được đặt lên hàng đầu hiện nay, được phổ rộng khắp nơi trên toàn cầu. 

Trên các trang thông tin đại chúng đưa tin, việc suy thoái đạo đức đang ngày một gia tăng, các vụ chém giết lẫn nhau. Mà mới đây có các vụ anh em cùng một mẹ sinh ra mà nỡ nhẫn tâm giết cả nhà em, không chỉ thế còn có những vụ án con cầm dao rượt đuổi giết cha giết mẹ. Câu hỏi đặt ra nhân cách và đạo đức nằm ở đâu?

Câu hỏi trên thật khó có thể trả lời, bởi ngày nay đồng tiền đã thôn tính hết tâm trí của con người, dẫn tới đạo đức không còn. Không chỉ dừng lại ở vụ án giết người cướp của, mà còn có các vụ án như hiếp dâm, tham ô, nâng điểm. Nhân tính của con người đã đi về hướng nào?

Có lẽ, ai ai cũng nghĩ là do cuộc sống xã hội nhưng nếu chúng ta biết kiềm chết tự thân, làm chủ được bản thân tì các vấn nạn trên liệu có thể xảy ra không? Bởi lẽ chúng ta thấy bao nhiêu cũng thiếu, thấy nhà này có cái này ta cũng phải có bằng được, không chịu thua kém bất cứ một ai. Nếu ta biết đủ có lẽ chẳng có chuyện đạo đức đi xuống đâu nhỉ?

Thông điệp yêu thương gửi tới độc giả

Xã hội thay đổi buộc con người cũng phải thay đổi để thích nghi thời đại, do đó những đạo đức cũng theo đó mà biến đổi theo. Thăng trầm cuộc sống sẽ cho ta thấy điều gì quý nhất, có lẽ trong lúc khốn cùng chúng ta mới nhận ra cái gì quan trọng, để rồi thốt lên những câu như: giá như, giá mà, hay biết thế… có lẽ đã quá muộn. 

Khó khăn mới nhận ra được chân lý

Biết đủ trong cái đủ đã là đủ rồi

Làm những gì mình thích nhưng không vượt quá quy định, như vậy tâm ta luôn giữ được an vui, cuộc sống luôn hạnh phúc. Và luôn quán tưởng đủ rồi sẽ thiếu, thiếu rồi sẽ đủ thôi. Như vậy chúng ta sẽ chẳng phải chạy theo xa hoa cuộc đời để cốt tìm thấy cái sang trọng quý phái, có lẽ sang trọng quý phái đặt ở sự biết đủ trong tâm mỗi chúng ta. Như vậy nhân cách đạo đức đã được hoàn thành rồi.

150 views

Bạn thấy bài viết hữu ích không

Click vào ngôi sao để đánh giá

Đánh giá 5 / 5. Số đánh giá 1