Kintsugi – Nghệ thuật hàn gốm của người Nhật hay phép thuật hồi sinh?!

Có lẽ, khi vô tình làm vỡ món đồ bằng gốm mà mình yêu quý. Trái tim bạn

Kintsugi hay phép thuật hồi sinh!

Kintsugi (trong tiếng Nhật được viết 金継ぎ?, きんつぎ, có nghĩa là “đồ thủ công bằng vàng”), cũng được biết như Kintsukuroi (金繕い?, きんつくろい, có nghĩa là “sự sửa chữa bằng vàng”).

Ở đây, chúng ta có thể hiểu là phương pháp “lấy vàng để hàn gắn”, một loại hình nghệ thuật thủ công truyền thống của đất nước Nhật Bản dùng để phục chế đồ gốm sứ.

Khi nhìn vào nghệ thuật của Kintsugi, người ta có thể thấy ngay sức mạnh biến hóa của nó. Các mảnh vỡ của một chiếc bình, một chiếc bát, hay một chiếc đĩa,.. sẽ được nối lại một cách điêu nghệ với viền vàng ánh sang trọng.

Ở ngay chính đau thương, rạn nứt ấy, là sức mạnh tỏa sáng của một sự sống mới.

Xuất xứ của Kintsugi

Có nhiều giả thuyết khác nhau về nguồn gốc của nghệ thuật Kintsugi, một trong những câu chuyện hấp dẫn vẫn thường được giới thiệu với du khách khi kể về Kintsugi là bắt đầu từ thế kỷ XV.

Khi đó, tướng quân Ashikaga Yoshimasa đem gửi trả một bát trà rất quý bị hỏng về Trun hơn nhiều lần so với món đồ ban đầu và trở thành một tác phẩm nghệ thuật có giá trị thẩm mỹ cao.

Nét đẹp nhân văn của Kintsugi

Nhật Bản là một đất nước luôn theo đuổi những điều tốt đẹp theo chủ nghĩa hoàn mỹ.

Điều này không chỉ thể hiện ở chất lượng cuộc sống, chất lượng sản phẩm, môi trường, vật chất… mà còn ở trong tâm hồn, nhân phẩm con người.

Đó là khí phách quật cường, tinh thần đoàn kết, lạc quan, luôn ngập tràn hy vọng của cư dân Nhật Bản trước vô vàn nghịch cảnh, khó khăn; đưa đất nước mình trở thành một trong những cường quốc đáng sống nhất trên thế giới. Xứng đáng với niềm tự hào, tự tôn dân tộc: xứ sở Mặt trời mọc.

Vậy nên, bất kỳ một sản phẩm nào người Nhật tạo nên cũng đồng thời gửi gắm trong đó trái tim và tâm huyết đại diện cho đất nước mình.

Và, nhắc đến Kintsugi – một loại hình nghệ thuật cổ xưa của đất nước Nhật, đó không chỉ  là sử dụng cách thức hàn gắn lại những mảnh vỡ đơn thuần. Mà trong từng đường viền gắn lại đều mang ý nghĩa hồi sinh. Những đường nét lấp lánh trên đồ gốm được cẩn thận, tỉ mỉ kết lại từ vàng, như một sự nâng niu, trân trọng của người nghệ nhân dành cho những “vết thương” cần được chữa lành.

Phép thuật hồi sinh và triết lý vô thường

  • Đau thương và nghịch cảnh không phải là điều đáng sợ và đáng ngại. Mọi rạn nứt đều có thể chữa lành, mọi gục ngã đều có thể hồi sinh bởi một tâm hồn đẹp đẽ và hướng thiện.
  • Kintsugi thể hiện triết lý sống hướng con người trân trọng những sai lầm và những điều không hoàn hảo trong cuộc sống.
  • Đồng thời, việc xử lý đồ phế phẩm và sửa chữa đồ gốm như một cách lưu giữ ký ức, lịch sử của đồ vật, chứ không phải nhằm mục đích che giấu chỗ hỏng trên đồ vật đó.
  • Kintsugi còn có thể liên quan đến triết lý của Nhật Bản về “không suy nghĩ”, trong đó bao gồm các khái niệm về vô chấp, chấp nhận sự thay đổi và số phận như những khía cạnh của cuộc sống con người.

Mushin thường được dịch theo nghĩa đen là “không suy nghĩ”, nhưng ý nghĩa thật sự ẩn giấu phía sau là sự hiện diện đầy đủ trong mọi khoảnh khắccủa sự vô chấp, của sự bình thản giữa những đổi thay,…

Không hề cố gắng che giấu đi những hư hại, mà sự sửa chữa chỉ nhằm giúp cho đồ vật toả sáng hơn thêm… Một biểu hiện đặc trưng của tinh thần của mushin!.

Cũng vậy, từ những mảnh vỡ không còn lành lặn của đồ vật, khi soi chiếu vào tâm hồn con người, chúng ta sẽ nhận ra chính mình trong những rạn vỡ ấy…

Chúng ta thường né tránh hay không muốn nhìn lại những tổn thương, nỗi đau mà bản thân đã trải qua. Tuy nhiên, nếu can đảm đối mặt với những “vết nứt cuộc đời” đó, chúng ta sẽ phát hiện ra rằng nhờ có nó, chúng ta mới trở nên trưởng thành hơn, bản lĩnh hơn.

Đó chưa hẳn sẽ là một vẻ đẹp hoàn hảo không tì vết. Nhưng chắc chắn đó là vẻ đẹp đáng tự hào và trân trọng. 

Không có trái tim vĩ đại nào mà không đi qua bão giông. Không có một tinh thần bất diệt nào không trải qua thử thách. Lửa để thử vàng. Gian nan để thử sức.

Kintsugi không chỉ là nghệ thuật hàn gốm, càng không đơn thuần là việc chắp vá những mảnh vỡ; đó thực sự là một phép màu hồi sinh, mà các nghệ nhân Nhật Bản đã dùng tất cả tâm hồn và trái tim mình để “chữa lành” những đau thương trong từng đường viền kết lại.

Hiểu được nỗi đau của cả món đồ vật tưởng như vô tri, hẳn rằng người nghệ nhân  ấy phải sống với một tấm lòng quảng đại và bao dung lớn lao. Hoặc hẳn rằng chính họ đã từng cùng dân tộc, đòng bào mình đi qua những năm tháng đau thương như thế. 

Có rạn vỡ, có đớn đau, nhưng đầy trân trọng và tin yêu!

Đôi dòng tạm kết

Vậy là mình đã cùng các bạn trải nghiệm và khám phá nét đẹp tinh hoa mang đậm nét truyền thống của đất nước Nhật Bản: Kintsugi – nghệ thuật hàn gốm thủ công.

Dưới bàn tay tài hoa của các nghệ nhân đồ gốm được hồi sinh từ vàng, không chỉ là nét đẹp mang tính thẩm mỹ độc đáo, mà còn là nguồn cảm hứng bất tận về nghị lực sống và lòng biết ơn đối với những nghịch cảnh, đau thương đi qua trong quá khứ…

Một loại hình nghệ thuật, một nét văn hóa đặc sắc đáng ngưỡng mộ của đất nước và con người Nhật Bản!

355 views

Bạn thấy bài viết hữu ích không

Click vào ngôi sao để đánh giá

Đánh giá 5 / 5. Số đánh giá 4