ĐỪNG HOANG TƯỞNG VỀ BIỂN LỚN – 10 ĐIỂM MÙ TRONG ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN

Điều này làm ảnh hưởng đến lợi nhuận của chúng ta từ chúng ta thường luôn phạm phải những sai lầm về hành vi khi đầu tư. Không đòi hỏi nhà đầu tư là một thiên tài trong việc phân tích, lựa chọn cổ phiếu, hay hiểu biết sâu sắc về vĩ mô, mà nó liên quan đến những điều đơn giản hơn, nhưng ít được chú ý đến mà đó là khả năng xác định và vượt qua được trạng thái tâm lý trong đầu tư để trở thành nhà đầu tư thành công là điều rất khó.\

ĐỪNG HOANG TƯỞNG VỀ BIỂN LỚN – 10 ĐIỂM MÙ TRONG ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN

  • 1. Overconfidence – Sự quá tự tin.
  • 2. Selective Memory – Trí nhớ chọn lọc.
  • 3. Self- Handicapping – Tự cản trở mình – đối lập với quá tự tin.
  • 4. Loss Aversion – Ám ảnh thua lỗ.
  • 5. Anchoring – Mỏ neo.
  • 6. Sunk Costs – chi phí chìm.
  • 7. Confirmation Bias – Xu hướng khẳng định – Bảo thủ.
  • 8. Mental Accounting.
  • 9. Herding – Tính bầy đàn.
  • 10. Recency Bias.
Đừng hoang tưởng về biển lớn.

Đừng hoang tưởng về biển lớn.

Tất cả những gì bạn cần là sự kiểm soát để không rơi vào rắc rối khi đầu tư, thành công trong đầu tư không tương quan đến chỉ số IQ, từ Huyền thoại đầu tư Warren Buffett đã có một câu nói rất nổi tiếng về hành vi của nhà đầu tư; có rất nhiều loại hình đầu tư như cổ phiếu, quyền chọn, bán khống (ở Việt Nam chưa cho phép các loại hình đầu tư này), hoặc theo thu nhập cố định, chính khả năng xác định và kiểm soát được tâm lý khi đầu tư (blind spots) của mình sẽ giúp thành công.

Dưới đây là 10 điều thuộc về tài chính hành vi nhà đầu tư thường gặp và nên tránh khi đầu tư:

1. Sự quá tự tin:

Theo thống kê có đến 82% người nói rằng họ thuộc 30% những người lái xe an toàn nhất, hoặc họ chắc chắn đến 90% rằng họ biết rõ điều đó mặc dù họ chỉ thực tế biết khoảng dưới 70%, điều này thể hiện qua sự tin tưởng rằng chúng ta thông minh hơn hoặc có khả năng hơn thực tế mà chúng ta có; nhà đầu tư đến việc họ có thể tự tin là tìm được Apple hoặc Priceline Inc, đã tăng giá 5,3 và 14 lần trong 5 năm gần đây) thứ hai, họ không thể trên thực tế; họ không tính toán đến những chi phí khi giao dịch như: phí giao dịch, thuế, chênh lệch mua bán (Bid-ask Spread) khi tiến hành một khoản đầu tư, họ tự tin rằng họ thông minh hơn nhà đầu tư khác ở vị thế ngược lại.

Khi bị bao vây bởi rất nhiều thông tin trong thị trường chứng khoán và dựa trên những thành công trước đây, nguyên nhân do việc phải ra quyết định rất nhanh vì overconfidence; luôn sẵn lòng học hỏi, thảo luận và phân tích những sai lầm đã qua, để vượt qua điều này, chúng ta phải luôn thừa nhận rằng những gì chúng ta biết ít hơn những gì chúng ta nghĩ chúng ta biết rõ; chúng ta phải xây dựng một danh mục đa dạng hóa và không đánh cược quá trên bất kỳ một ý tưởng hoặc khoản đầu tư nào trong danh mục đầu tư.

Để sự quá tự tin này không làm ảnh hưởng đến đầu tư; phải tìm kiếm những giá trị từ các thông tin hiện hữu một cách sáng suốt và có lý hơn, để thành công trong đầu tư, không phải là kiếm thông tin tốt hơn; đừng để cho bản thân đôi lúc chúng ta cũng chiến thắng trên những lý do sai lầm nhưng chính điều này sẽ ghi nhận trong tâm trí và sẽ ảnh hưởng trong lần đầu tư tiếp theo.

2. Trí nhớ chọn lọc:

Những sai lầm hoặc kinh nghiệm thất bại trong quá khứ mặc dù chính mình đã gây nên, con người thường né tránh khi nhớ về chúng; chỉ nhớ có chọn lọc những khoản đầu tư thắng lợi để tự thỏa mãn và bảo vệ hình ảnh của chính mình mà nhà đầu tư thường không muốn nhớ những cổ phiếu đã gây ra thua lỗ; quên mất những chứng cứ trong quá khứ dẫn đến quyết định đầu tư sai lầm mà nguyên nhân của “Selective Memory” có thể do tâm trí quá tập trung vào những chứng cứ hiện tại; nhà đầu tư nên ghi nhận lại kết quả đầu tư thắng hoặc thua, để tránh sai lầm từ Selective Memory và Overconfidence; phần lớn khoản đầu tư của chúng ta đều ở trạng thái không tốt trong một thời kỳ sẽ giúp chúng ta nhận thấy rõ hơn.

3. Tự cản trở mình – đối lập với quá tự tin:

Chúng ta cố gắng giải thích tương lai ảm đạm với những lý do có thể đúng hoặc không đúng chính là khi Self-Handicapping xảy ra; có những khi chúng ta cảm thấy không tốt để bắt đầu một buổi trình bày thì chắn chắn buổi trình bày đó sẽ không tốt, chúng đều ảnh hưởng đến sự thành công trong đầu tư.

4. Ám ảnh thua lỗ:

Mặc dù phần còn lại của danh mục là an toàn mà nhiều nhà đầu tư cảm thấy ám ảnh khi một khoản đầu tư thua lỗ; nhà đầu tư nên đa dạng hóa danh mục đầu tư, mở lòng và học hỏi kiến thức để luôn tìm thấy cơ hội phía trước, Để tránh cảm giác loss aversion.

5. Mỏ neo:

Sẽ có xu hướng dùng con số dân cư của TP. Hồ Chí Minh họ biết và điều chỉnh xuống và áp cho dân số của Hà Nội, khi chúng ta hỏi một cư dân của TP. Hồ Chí Minh về dân số của Hà Nội; như thế sẽ là không đúng, những trường hợp khi dự báo một điều không rõ, chúng ta có xu hướng dính chặt với những gì chúng ta biết; nhà đầu tư có xu hướng dính với giá mà họ đã mua cổ phiếu đó và các yếu tố khác như thu nhập cổ phiếu cao, thị phần tốt trước khi nó giảm giá, họ quyết định không bán khi tình thế thay đổi, và chờ nó trở về giá hòa vốn ban đầu, khi một cổ phiếu giảm giá trong đầu tư; một thực tế là điều đó không xảy ra; 

6. Chi phí chìm:

Nếu vé xem kịch được cho bởi một người khác thì chúng ta dễ dàng quyết định ra về giữa chừng, nhưng vì chính mình bỏ tiền ra mua vé, nên chúng ta có xu hướng xem đến hết vở kịch, lỡ chúng ta bỏ 100 đồng để mua một vé xem kịch và cảm thấy vở kịch này thật kinh khủng; dù nhận thấy đó là khoản đầu tư không tốt nhưng về bản năng chúng ta lại thích nó do đã dành nhiều thời gian cho nó, nên chúng ta có xu hướng chọn nó, khi chúng ta dành nhiều thời gian, công sức để nghiên cứu một cổ phiếu.

7. Xu hướng khẳng định – Bảo thủ:

Ta có xu hướng tin tưởng những thông tin ủng hộ nó hơn là những thông tin đối lập khi sở hữu một chiếc xe Yamaha; chúng ta có xu hướng thích hoặc cường điệu hóa về về ngành Y tế và phớt lờ/ giảm bớt những thông tin không tốt về ngành đó mà chúng ta nghe được, khi mua một Quỹ đầu tư chuyên về những cổ phiếu ngành y tế; ta nên tìm kiếm thông tin cả hai phía để tránh thất bại này; sẽ giúp chúng ta không bị trói chặt vào bất kỳ một ý tưởng nào, quyết định độc lập hơn và ngăn tình trạng falling in love with a stock, sẽ có cơ hội tìm thấy lý do khoản đầu tư của chúng ta là sai và có cơ hội sửa sai sớm hơn.

8. Mental Accounting:

Mua một chiếc xe máy với giá 5.000 đồng tại quận 1 và 4.900 tại quận 3, ta lại có xu hướng mua luôn tại quận 1, mặc dù sẽ mất đi 100 vì trước đó chúng ta ở quận 1 và dự định mua 1 cái tivi với giá 500 đồng tại quận 1, nhưng khi biết ở quận 3 chỉ bán với giá 400 thì chúng ta có xu hướng di chuyển xuống quận 3 để mua vì tiết kiệm được 100 đồng; nhà đầu tư nên tính toán Total return on investment – ROI trên các khoản đầu tư của mình, sẽ tránh điều này.

9. Tính bầy đàn:

Tin tức chúng ta thường xuyên bị bao vây bởi những thông tin từ môi giới, các kênh truyền thông, bạn bè có hàng ngàn cổ phiếu và chúng ta không thể biết rõ hết về chúng; trong đó có những thông tin nghe có vẻ hấp dẫn hơn so với cổ phiếu mà chúng ta đang giữ, một cổ phiếu khi được chú ý bởi số đông do sự tăng giá của nó chứ không vì sự cải thiện nội tại của doanh nghiệp; chúng ta lựa chọn cổ phiếu cẩn thận hơn, và tránh xa đám đông hoặc các tin đồn để tránh những khoản đầu tư không theo mục tiêu đầu tư của mình, chúng ta có thể tránh sai lầm; để tránh những khoản đầu tư không theo mục tiêu đầu tư của mình, chúng ta có thể tránh sai lầm khi chúng ta lựa chọn cổ phiếu cẩn thận hơn, và tránh xa đám đông hoặc các tin đồn.

10. Recency Bias:

Những hành động trong tương lai sẽ dựa trên những nhận thức của quá khứ, là suy nghĩ cho rằng những xu hướng hoặc mô hình trong quá khứ gần sẽ lặp lại hoặc tiếp tục trong tương lai do vậy; kinh tế cũng diễn biến theo chu kỳ chúng ta đều biết thế; khi đầu tư và điều làm ảnh hưởng đến lợi nhuận của chúng ta, thường luôn phạm phải những sai lập về hành vi; sẽ giúp chúng ta tránh được những sai lầm và đạt được mục tiêu tài chính nếu hiểu nó và nhận thức được những điểm mù.

Mục lục:

Chương 1: Không ngừng đặt câu hỏi

Chương 2: Đừng hoang tưởng về một thế giới phẳng

Chương 3: 20 câu hỏi dành cho Young Entrepreneurs

Chương 4: Không có bữa ăn nào miễn phí

Chương 5: Sau mỗi thời ký vàng son

Chương 6: Tư bản và dân chủ

Chương 7: Con voi Trung Quốc

Chương 8: Con ve và đàn kiến

Chương 9: Chỉ số hạnh phúc

Chương 10: Khi lãnh tụ biết cười mình

Chương 11: Một người làm quan cả họ được nhờ

Chương 12: Bỏ cuộc trước khi tới đích là thất bại

Chương 13: Những cách mất tiền khi ra biển lớn

Chương 14: Các cuộc chiến sắp xảy ra

Chương 15: Thiếu can đảm nhiều người bỏ cuộc quá sớm

Chương 16: Một cái nhìn khác về con người Alan Phan

Chương 17: Niêm yết sàn Mỹ – Ra biển lớn trước khi có bão

Chương 18: Kẻ cắp gặp bà già

Chương 19: Đầu tư ngoại tệ nào

Chương 20: Giải mã kinh tế ngầm

Chương 21: Việt Nam và Trung Quốc

Chương 22: Những can thiệp vô ích

Chương 23: Nói về đạo đức kinh doanh

Chương 24: Chuyện làm ăn bên Mỹ

Chương 25: Thánh địa của tư bản

Chương 26: Lại nói về vàng

Chương 27: Paris , Gisele và huyền thoại

Chương 28: Cho những người vừa nằm xuống

Cuốn sách giúp người đọc hình dung được thế cuộc nền kinh tế một cách sâu sắc, nó chính là cuốn sách tâm đắc của tiến sĩ, cùng với đó ông muốn gửi gắm cho giới trẻ Việt Nam hành trang để tiến mình ra biển lớn.

266 views

Bạn thấy bài viết hữu ích không

Click vào ngôi sao để đánh giá

Đánh giá 5 / 5. Số đánh giá 4