Bài tham khảo hay: Phân tích tác phẩm Bếp lửa

Đây là bài do chị tự làm và cũng là bài chị tâm đắc nhất, các em có thể tham khảo nha. Phần thân bài có lẽ chị cũng sẽ chia hơi nhiều đoạn nên mấy em có thể viết liên tục, phần nào thơ thì xuống hàng qua mỗi đoạn nè. Chú ý phần trích thơ nha các em. Chúc các em học tốt để có kết quả như mong muốn nha.

bep lua la la

Mở bài

Bếp lửa là một hình ảnh quen thuộc trong kí ức của mọi người. Cùng với người bà trong quá khứ với mái tóc bạc phơ bên bếp lửa nồng nàn hơi ấm. Hình ảnh người bả trở nên đẹp đẽ, thiêng liêng, gắn liền chặt chẽ với tuổi thơ. Cả hai hình ảnh ấy khơi nguồn cho những kí ức tuổi thơ ùa về tạo nên mạch cảm xúc cho tác giả. Bằng Việt đã viết “Bếp lửa” bằng tất cả nguồn cảm xúc và những kỉ niệm tuổi thơ về người bà và chiếc bếp lửa. Bài thơ là lời của người cháu ở nơi xa nhớ về bà và những kỉ niệm ngày còn bên bà. Bên cạnh đó, bài thơ “Bếp lửa” còn thể hiện lòng kính yêu và gợi lên những suy ngẫm của Bằng Việt về người bà.

  • Một bếp lửa chờn vờn sương sớm
  • Một bếp lửa ấp iu nồng đượm
  • Cháu thương bà biết mấy nắng mưa!
  • Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói
  • Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi,
  • Bố đi đánh xe, khô rạc ngựa gầy,
  • Chỉ nhớ khói hun nhèm mắt cháu
  • Nghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay!
  • Tám năm ròng, cháu cùng bà nhóm lửa
  • Tu hú kêu trên những cánh đồng xa
  • Khi tu hú kêu, bà còn nhớ không bà?
  • Bà hay kể chuyện những ngày ở Huế.
  • Tiếng tu hú sao mà tha thiết thế!
  • Mẹ cùng cha công tác bận không về,
  • Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe,
  • Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học,
  • Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc,
  • Tu hú ơi! Chẳng đến ở cùng bà,
  • Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa?
  • Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi
  • Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi
  • Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh
  • Vẫn vững lòng, bà dặn cháu đinh ninh:
  • “Bố ở chiến khu, bố còn việc bố,
  • Mày có viết thư chớ kể này kể nọ,
  • Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!”
  • Rồi sớm rồi chiều, lại bếp lửa bà nhen,
  • Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn,
  • Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng…
  • Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa
  • Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ
  • Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
  • Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm,
  • Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi,
  • Nhóm niềm xôi gạo mới, sẻ chung vui,
  • Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ…
  • Ôi kỳ lạ và thiêng liêng – bếp lửa!
  • Giờ cháu đã đi xa.
  • Có ngọn khói trăm tàu,
  • Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả,
  • Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở:
  • – Sớm mai này, bà nhóm bếp lên chưa?…

Thân bài

Tình cảm và những kỉ niệm về bà được khơi gợi từ bếp lửa vì hình ảnh bếp lửa là trung tâm khơi gợi và quy tụ mọi cảm xúc của nhân vật trữ tình. Cũng từ hình ảnh bếp lửa này mà tất cả các kí ức của Nguyễn Việt Bằng chợt ùa về trong tâm trí:

  • Một bếp lửa chờn vờn sương sớm
  • Một bếp lửa ấp iu nồng đượm
  • Cháu thương bà biết mấy nắng mưa!

Mở đầu bài thơ là hình ảnh một bếp lửa chập chờn trong sương sớm, chập chờn trong kí ức của tác giả. Hơi ấm tỏa ra từ bếp lửa đã bắt đầu khơi mạch cho nguồn cảm xúc thương yêu của người cháu đối với bà. Ngay ba câu thơ đầu, điệp ngữ “một bếp lửa” được nhắc hai lần như để nhắc nhở, khơi gợi để nhịp hồi tưởng bắt đầu, để những kỉ niệm thân thương ùa về. Bên cạnh đó, điệp ngữ này được kết hợp với các từ láy gợi cho ta cái cảm giác ấm áp với tình cảm chứa chan. Bếp lửa là hình ảnh đầu tiên gợi về trong kí ức, là điểm sáng gợi nhớ, gợi dậy biết bao hình ảnh trong kí ức tuổi thơ về người bà và tình bà cháu. Hình ảnh “một bếp lửa chờn vờn sương sớm” đầy sức gợi, gợi hình và gợi cảm.

Bà đang ngồi bên bếp lửa để nhóm lên ngọn lửa “chờn vờn”, “ấp iu nồng đượm”, tình yêu thương vô bờ bến của bà dành cho cháu. Từ láy “chờn vờn” miêu tả rất đúng hình ảnh ngọn lửa lúc mới được nhóm, như mờ ảo trong màu sương mỏng manh buổi sáng sớm. Còn “ấp iu” vừa nói được sự gần gũi, ấm cúng của bếp lửa vừa gợi đến bàn tay khéo léo và tấm lòng chăm chút của người nhóm lửa.

Dù mọi việc đã trai qua bao nhiêu năm nhưng trong lòng người cháu hồi ức kỉ niệm vẫn còn nồng nàn, tha thiết. Những sự việc cụ thể hiện về vẫn còn nguyên vẹn như mới chỉ ngày hôm qua, không bị dòng thời gian xóa nhòa:

Rồi sớm rồi chiều, lại bếp lửa bà nhen,

Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn,

Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng…

Từ “lại” trong câu thơ trên thể hiện sự chắt chiu, sự bắt đầu lại sau những khó khăn, thiếu thốn. “ Rồi sớm rồi chiều”, bà vẫn nhen “bếp lửa” cũng như bà đã nhen lên một sự sống mới, mãnh liệt hơn, dai dẳng hơn. Vì bếp lửa đời thường đã nâng lên thành “ngọn lửa” trong lòng bà. Từ “ngọn lửa” được nhen lên từ bếp lửa của bà đã hóa thành ngọn lửa của tình yêu thương ấp ủ, ngọn lửa của niềm tin yêu bền bỉ cháy mãi không thôi. Trong lòng bà chứa đựng “một ngọn lửa lòng bà luôn ủ sẵn”, “một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng” đó chính là ngọn lửa mà bà đã truyền cho người cháu cùng với sức mạnh và niềm tin để cho cháu vững lòng à vượt qua những khó khăn, thử thách trên con đường đời.

Người cháu đi xa luôn nhớ về bếp lửa cũng như người bà ở nơi quê nhà. Nhưng Bằng Việt còn nhận ra được một điều sâu xa nữa chính là cái bếp lửa được người bà nhem không phải bằng những nguyên liệu bên ngoài mà được bà nhen nhóm lên từ ngọn lửa được ấp ủ trong lòng bà, ngọn lửa của sức sống, tình yêu thương và niềm tin đai dẳng. Bởi vậy, từ “bếp lửa” bài thơ đã gợi đến “ngọn lửa” với ý nghĩa trừu tượng và khái quát. Đến đây, ta càng có thể khẳng định rõ hơn rằng bà không chỉ là người nhóm lửa, người giữ cho ngọn lửa đó luôn ấm áp và tỏa sáng mà bà còn là một người truyền lửa của sự sống, của niềm tin cho các thế hệ tiếp nối.

Bà cùng với bếp lửa là hai hình ảnh khác nhau nhưng hòa quyện, gắn bó với nhau như một. Từ những kỉ niệm của tuổi thơ và hình ảnh của bà trong quá khứ, người cháu đã suy ngẫm về cuộc đời của bà. Trong bài thơ, có hơn mười lần tác giả nhắc đến từ “bếp lửa” và hiện diện cùng với bếp lửa lúc nào cũng là người bà, vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam, truyền thống với vẻ đẹp tần tảo, nhẫn nại và đầy tình yêu thương dành cho gia đình:

  • Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa
  • Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ
  • Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
  • Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm,
  • Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi,
  • Nhóm niềm xôi gạo mới, sẻ chung vui,
  • Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ…
  • Ôi kỳ lạ và thiêng liêng – bếp lửa!

Ở đoạn thơ cuối cùng, những kỉ niệm tuổi thơ như lắng dần xuống. Giọng thở chuyển từ cảm xúc nhớ thương của đứa cháu nhỏ đối với người bà kính yêu sang những suy nghĩ sâu sắc về cuộc đời, về những ơn sâu nghĩa nặng của người thanh niên trưởng thành ngày nay đối với người bà của mình nói riêng và thế hệ ông bà cha mẹ nói chung. Điệp từ “nhóm” được lặp lại đến bốn lần trong một đoạn thơ, bà nhóm lên ngọn lửa mỗi sớm mai là nhóm lên tình yêu thương, niềm vui sưởi ấm, san sẻ và còn “nhóm dậy cả những tâm tình tuổi trẻ”. Hiện diện bên cạnh bếp lửa là hình ảnh người bà. Bếp lửa chính là bàn tay chăm chút của bà và cũng chính bếp lửa đã gắn liền với những khó khăn, gian khổ của đời bà. Ngày ngày bà nhóm lên bếp lửa cũng là nhóm lên niềm vui sự sống, niềm yêu thương chi chút dành cho con cho cháu và mọi người xung quanh. Chính vì thế mà nhà thơ đã cảm nhận được trong hình ảnh bếp lửa bình dị, thân thuộc mà lại trở nên rất kì diệu và thiêng liêng đối với người cháu”

  • Ôi kì lạ và thiêng liêng _bếp lửa!

Từ một hình ảnh quen thuộc, bình dị mà trở nên thật thiêng liêng và kì diệu. Kì lạ, thiêng liêng vì nó nhỏ bé, giản đơn mà đã trở thành hành trang mà tác giả mang theo cho đến hết cuộc đời. Kì lạ, thiêng liêng vì đã “mấy chục năm” rồi mà bếp lửa của bà vẫn nồng đượm trong cháu, ngọn lửa của bà vẫn âm thầm mà cháy bỏng trong tim người cháu cho đến tận bây giờ.

Từ tình cảm của gia đình, cháu chợt nhận ra và càng hiểu sâu sắc hơn về tình cảm của người bà dành cho cháu. Và bây giờ, người cháu đã trưởng thành và xa quê hương nhưng vẫn không thể nguôi nhớ về bà.

  • Giờ cháu đã đi xa.
  • Có ngọn khói trăm tàu,
  • Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả,
  • Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở:
  • – Sớm mai này, bà nhóm bếp lên chưa?…

Đứa cháu năm xưa giờ đã khôn lớn, đã được chắp cánh bay xa, được làm quen với những khung cảnh bao la rộng lớn, những niềm vui rộng mở ở chân trời xa “có ngọn khói trăm tàu”, “có lửa trăm nhà”, “niềm vui trăm ngả” nhưng vẫn không thể nào quên ngọn lửa của bà, tấm lòng đùm bọc, ấp iu của bà. Ngọn lửa ấy đã thành kỉ niệm ấm lòng, thành niềm tin thiêng liêng, kì diệu nâng bước người cháu trên suốt chặng đường dài. Nhớ về người bà và bếp lửa cũng chính là nhớ về gia đình, quê hương, đất nước. Từ sự thấu hiểu tấm lòng và cuộc đời của bà mà hiểu thêm về những giá trị bền vững và sâu xa trong cuộc sống, trong những con người bình dị và thầm lặng.

Kết bài

Mạch cảm xúc bài thơ “Bếp lửa” là đi từ hồi tưởng đến suy ngẫm, từ kỉ niệm quá khứ cho đên hiện tại. Bài thơ là lời của người cháu ở nơi xa quê hương nhớ về bà cùng với những kỉ niệm với bà. Bằng Việt sáng tạo hình ảnh bếp lửa vừa thực vừa mang ý nghĩa biểu tượng, kết hợp miêu tả, biểu cảm, tự sự và bình luận, giọng điệu và thể thơ tám chữ phù hợp với cảm xúc hồi tưởng và suy ngẫm.

238 views

Bạn thấy bài viết hữu ích không

Click vào ngôi sao để đánh giá

Đánh giá 5 / 5. Số đánh giá 132